[ 87 ] 24 . الطبّ القديم [ 4875 ]
-
De prisca medicina
، نك : ليتره ، 1 / 637 - 570 ؛ ديلس ، 1 / 4 ؛ پوشمان / نويبورگر / پاگل ، 1 / 221 ) . رازى در مواضع بسيار از اين نوشته در الحاوى استفاده كرده است ، مثلا 1 / 258 ؛ 2 / 80 ، 83 ؛ 6 / 134 ، 150 ، 190 ، 253 ؛ 8 / 58 ، 156 ؛ 9 / 69 ، 147 ؛ 10 / 198 ؛ 11 / 64 ؛ 19 / 440 . در مورد اصالت نوشته ، نك : ولمان ، « نوشتهى مجعول منسوب به بقراط « 1 » ، در :
Sudhoffs Archiv
، 23 / 1930 م / 305 - 299 .
[ 88 ] 25 . كتاب في المرض الإلهى [ 4876 ]
، نك : ليتره ، 6 / 96 - 352 ؛ ديلس ، 1 / 24 ؛ پوشمان / نويبورگر / پاگل ، 1 / 222 ؛ ونريش ، 108 ) ، بيمارى مقدس ، در الحاوى ( 1 / 138 ) از آن ياد شده است . همچنين ابن ابى اصيبعه ( 1 / 33 ) اين عنوان را ذكر مىكند .
[ 89 ] 26 . كتاب الصرع [ 4877 ]
در الحاوى ( 1 / 146 ) آمده است . كتابى از بقراط دربارهى صرع شناخته شده است . اين موضوع ( همچنين در نك : پوشمان / نويبورگر / پاگل ، 1 / 218 ، ش 20 ) توسط مطرح شده است . طبق آن اين بيمارى هم مانند هر بيمارى ديگر منشأ الهى ندارد ( نك : پوشمان / نويبورگر / پاگل ، 1 / 222 ، ش 28 ) .
[ 90 ] 27 . كتاب الحريق [ 4878 ]
دربارهى سوختگى ( بدنى ) ، مذكور در الحاوى ، 1 / 163 ، 167 ؛ چنين كتابى از بقراط شناخته نيست .
[ 91 ] 28 . كتاب الجبر يا الكسر يا الخلع [ 4879 ]
-
Vectiarius
، نك : ليتره ، 4 / 94 - 340 ؛ ديلس ، 1 / 12 ؛ پوشمان / نويبورگر / پاگل ، 1 / 226 ؛ ونريش ، 106 ) ، دربارهى شكستهبندى . ابن نديم ( ص 288 ، 294 ) نام اين كتاب را در دو موضع به دو صورت مختلف مىآورد : كتاب الكسر و كتاب الكسر و الخلع . در اثر ابن ابى اصيبعه ( 1 / 32 ) عنوان چنين است : كتاب الكسر و الجبر . حنين دربارهى هر دو تفسير جالينوس گزارش مىدهد و اين دو را از يكديگر جدا مىداند : عنوانها چنينند : تفسير كتاب الكسر ، تفسير كتاب ردّ الخلع ( ترجمههاى آثار جالينوس ، ش 89 ، 90 ) . به گزارش ابن نديم ( ص 288 ) گويا حنين بن اسحاق تفسير كتاب الكسر را به عربى ترجمه كرده است . رازى ذيل عنوان كتاب الجبر ( الحاوى ، 13 / 226 ، 235 ) آن را ذكر كرده است . با اين وجود انسان چنين احساس مىكند كه رازى به صورت مستقيم از كتاب الجبر استفاده نكرده ، بلكه به نقل قول از كتاب آراء ابقراط و افلاطون اثر جالينوس ( نك : 13 / 235 )
هامش
( 1 ) ." Die ps . hippokratische Schrift ..