تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ نگارش هاى عربى ( فارسى ) — صفحة 496

مساهمون:

ص٤٩٦

4 / پولمون / 2231

جانورشناسان عرب از پولمون از اهالى لاذقيه ( زنده در نيمه‌ى اول ق 2 م ) كه مؤلف كتابى در قيافه‌شناسى است نقل قول مىكنند . جاحظ ( حيوان ، 3 / 146 ، 269 ، 284 ) از وى به عنوان « صاحب الفراسة » در ارتباط با كبوتران نقل قول مىكند ، صاحب الفراسه يعنى مؤلف كتابى در قيافه‌شناسى . احتمالا در اين مورد سخن از كتاب فراسة الحمام است كه ابن نديم ( ص 314 ) آن را بدون ذكر نام مؤلف بلافاصله پس از كتاب الفراسة پولمون ذكر مىكند . منابع : ابن حزم ، طوق الحمامة ، ترجمه‌ى برشر ، الجزيره ، 1949 م ، ص 83 ؛ هم‌چنين نك : فان فلوتن ، همان ، ص 27 .

5 / آپسيرتوس / 2232

مهم‌ترين دام‌پزشك اواخر عهد باستان كه در دوران قسطنطين كبير ( 337 - 306 م ) مىزيست . وى اثرى منظم و منسجم درباره‌ى دام‌پزشكى ننوشت ، بلكه اطلاعات خود را در نامه‌ها ثبت مىكرد . نظريه‌هاى وى تنها با واسطه و آن هم عمدتا به واسطه‌ى كتاب هم‌عصرش تئومنستوس در اختيار عرب‌ها قرار گرفت . منابع : ادر ، « آپسيرتوس ، شرح حال مهم‌ترين دام‌پزشك يونان قديم » « 1 » ، در :
Abh . aus d . Gesch . d . Veterin rmedizin
، لايپزيگ ، 1926 م ، ص 36 - 121 ؛ بيورك ، « اسب‌درمانى يونانى به روايت عربى » « 2 » ، در :
MO
، 30 / 1936 م / 12 - 10 . آثار : [ 11 ] درباره‌ى نقل‌قول‌هايى كه تاكنون در كتاب الفلاحة يحيى بن محمّد ابن العوّام [ 6162 ] ( نيمه‌ى ق 6 ه / 12 م ؛ نك : بروكلمان 1 / 494 ) مأخذ آن‌ها معلوم شده ، نك : بيورك ، همان‌جا .

6 / تئومنستوس مغنيسايى / 2233

اين دام‌پزشك يونانى در نيمه‌ى اول ق 4 م مىزيست و هم‌عصر آپسيرتوس بود كه از وى مطالب و مواد بسيارى را گرفت بدون اينكه از او نامى ببرد . همان‌طور كه بيورك ( اسب‌درمانى يونانى ، همان‌جا ، ص 12 - 1 ) پى برد ، تأثير كتاب تئومنستوس بر تأليفات عرب‌ها در زمينه‌هاى اسب‌درمانى و گياه‌شناسى از نيمه‌ى اول ق 3 ه / 9 م قابل اثبات است . به احتمال قوى اين كتاب را حنين به عربى ترجمه كرده است .
هامش
( 1 ) ." Apsyrtus . Lebensbild des bedeutendsten altgriechischen Veterin rs ". ( 2 ) ." Griechische Pferdeheilkunde in arabischer berlieferung ".