ترجمهى اسحاق بن حنين بوده است . نسخه : تاشكند 3866 ( گ 387 ر - 373 ر ) .
اختصارى از آن را كه نيكلاى دمشقى ( زنده در 25 ق م ) تهيه كرده ، ابو على بن زرعة ( د : 398 ه / 1008 م ) آن را از سريانى به عربى ترجمه و تصحيح كرده است ( نك : ابن نديم ، ص 251 ؛ قس : همان ، ص 264 ) . طبق يادداشتى از ابن رشد اين اختصار مشتمل بر كتابى است از ارسطو دربارهى حركت حيوانات ( شرح ابن رشد بر
De Anima
، نك : اشتاين اشنايدر ، ترجمههاى عربى ، ص 64 ) .
[ 2 ] جوامع كتاب الحيوان لأرسطاطاليس ( و بعده سبع مقالات في النفس له ايضا ) استخرجها ثابت بن قرة لمحمّد بن موسى المنجم و هو أربعة و ستون بابا [ 6153 ]
نسخه : تهران ، متعلق به يحيى مهدوى ، عكسى از آن : دانشگاه ، مجموعهى 2443 ( گ 87 - 43 ، 590 ه ، نك : فهرست ميكروفيلمها ، ص 694 ) .
ابن ابى اصيبعه ( 2 / 97 ) از تلخيصى از آنكه ابو على محمّد بن حسن بن هيثم فراهم آورده است ، ياد مىكند .
[ 3 ] گزيدهاى از ابو الفرج عبد اللّه بن طيّب ( د : 435 ه / 1043 م ) [ 6154 ]
نسخه : از مقالههاى 10 - 1 ، برلين
qu 811
( نك : اشتاين اشنايدر ، دستنويسهاى عبرى ، برلين ، 1896 م ، 2 / 212 ؛ همو ، ترجمههاى عربى ، ص 65 ) .
[ 4 ] شرحى بر چند فصل آخر ( « القول على بعض المقالات الأخيرة » ) [ 6155 ]
از ابو بكر محمّد بن يحيى ابن باجه ( د : 533 ه / 1138 م ، نك : بروكلمان 1 / 46 ) .
نسخه : آلوارت ( 11 ) 5060 ( گ 145 - 129 ر ، 670 ه ) ؛ آكسفورد ، بادليان ، پوكاك 206 ( در مجموعه ، نك : يورى ، 1 / 123 ، ش 499 ) .
[ 5 ] رسالهاى از ابن ميمون موسى بن عبيد اللّه قرطبى ( د : 601 ه / 1204 م ) [ 6156 ]
كه در آن قسمتهايى از كتاب ارسطو بررسى شده است . موسى بن ميمون از نسخهى حنين بن اسحاق استفاده كرده ( نك : اشتاين اشنايدر ، ترجمههاى عربى ، ص 66 - 65 ) .
نسخه : گارت 1070 ( 22 گ ، ق 8 ه ) .
[ 6 ] 2 . كتاب نعت الحيوان [ 6157 ]
احتمالا نوشتهاى مجعول از ق 6 م كه در فهرست نسخههاى مجعول بطلميوس هم ذكر شده ( نك :
ابن ابى اصيبعه ، 1 / 69 ) .
نسخه : تونس ، احمديه 5293 ( 148 گ ، ق 7 ه ) ؛ لنينگراد موزهى آسيايى
649 d
( يا ناقص است يا اقتباس ) ، قس : مايرهوفر ، مقدمهى انتقادآميز بر يك كتاب جانورشناسى عربى « 1 » ، مونيخ ( رسالهى دكترى ) ، 1925 م ؛ كوپف ، همان ، ص 400 - 399 ؛ تحريرى بدون نام : كتابخانهى بريتانيا
Or . 2784
هامش
( 1 ) .Kritische Einleitung zu einem arabischen Tierbuch.