351 گ ، فهرست ، 3 ، ش 253 ) ؛ قاهره ، دار الكتب ، طب 1519 ، 1718 ( نك : مجلة معهد المخطوطات العربية ، 5 / 299 ) ؛ ظاهريه ، عام 6771 ؛ كليولند ، كتابخانهى پزشكى ارتش ( يك بخش از آنكه با قسمتهاى پنجم و ششم ترجمهى لاتينى مطابق است ، 489 ه ، نك : فهرست ، ص 302 ، نيز نك : ماير ، در :
Bull . of Hist . of Med .
، 11 / 1942 م / 214 ) ؛ رامپور ، 1 / 474 ، طب 66 ( 1 ج ، 468 گ ، 1271 ه ) ، 67 ( يك ج ، 308 گ ) .
چاپ : ( هنوز به پايان نرسيده ) ، حيدرآباد ، دائرة المعارف العثمانية ، ج 21 - 1 ، 69 - 1955 م .
گزيده :
[ 979 ] 1 . از امين الدوله هبة اللّه بن صاعد ابن تلميذ [ 5766 ]
( د : 560 ه / 1165 م ، نك : بروكلمان 1 / 487 ) .
نسخه : آلوارت 6260 ( 67 گ ، 740 ه ) ؛ تونس ، احمديه 5401 ( 96 گ ، ق 11 ه ) .
[ 980 ] 2 . ابن نفيس ابو الحسن على بن ابى عبد اللّه محمّد قرشى [ 5767 ]
نسخه : ليدن
Or . 671 ( 1 )
( گ 55 - 1 ، 1006 ه ، نك : فورهووه ، 110 ) ؛ چستربيتى 3988 ( 46 گ ، ق 9 ه ) ؛ همان 4803 ( گ 44 - 1 ، 1035 ه ) .
[ 981 ] 3 . يك مختصر بدون نام مؤلف [ 5768 ]
نسخه : چستربيتى ( 2 ) 3989 ( گ 153 ر - 147 پ ، ق 12 ه ) .
ترجمه : قسمتى از اثر اصلى توسط فرج بن سالم با عنوان
Continens
به لاتينى ترجمه شد .
قسمت ترجمهشده در 2 ج به قطع بزرگ سلطانى به كرّات چاپ شده است . نك : اشتاين اشنايدر ، ترجمههاى اروپايى ، ش 39 . تورندايك ، در :
Bull . of Hist . of Med .
، 32 / 1958 م / 56 - 54 .
[ 982 ] 1 . ب . الجامع [ 5769 ]
به گفتهى ابن نديم ( ص 300 ) ، بيرونى ( همان ، ص 6 ) ، ابن قفطى ، ( حكماء ، ص 274 ) اين كتاب بايد همان كتاب الحاوى باشد . ولى ابن ابى اصيبعه ( ص 18 - 317 ) اينها را دو اثر جداگانه مىداند . وى به نحوى به تبويب كتاب پى برده و آن را نقل كرده ، اين كتاب دوازده جلدى ظاهرا ترتيبى كاملا متفاوت با كتاب الحاوى دارد و او بر اين نكته تأكيد مىكند . با اين وجود ، سپس مىگويد كه نسخهاى از اين كتاب را نديده است و حدس مىزند كه شايد طرح كتابى بوده است كه پس از مرگش يافته شده است .
اسكندر بر اين عقيده است كه اين اثر يك اثر مستقل است كه وى دو جلد از آن را در كتابخانهى آكسفورد ، بادليان
Or . 561
( بدون اطلاعات بيشتر ) يافته است ( نك : مشرق ، 54 / 1960 م / 475 ) . شايد دستنويس نور عثمانيه 3553 ( 203 گ ، 668 ه ، نك : ديتريش ،
Medicinalia
، ص 31 - 29 ) هم به اين مجموعه مربوط باشد .