[ 716 ] 4 . من كلام جمعه حنين بن إسحاق لأرسطاطاليس في أن الضوء ليس بجسم للقاسم بن هلال الصابى [ 5503 ]
نسخه : قاهره ، تيمور ، اخلاق 290 ( ص 284 - 277 ، ق 6 ه ) ؛ رونوشتى در قاهره ، دار الكتب ( نك :
ذيل ، 1 / 370 ) ؛ حلب ، خياط ( نك : سباط ، فهرس ، 1 / 44 ، ش 336 ) .
چاپ : به كوشش ل . شيخو ، در : مشرق ، 2 / 1899 م / 13 - 1105 ، نيز نك : همو ، يازدهمين كنگرهى شرقشناسان ، پاريس ، 1897 م ، بخش سوم ، ص 125 به بعد .
تحقيق و ترجمه : به آلمانى از پروفر و مايرهوف ، « نظريهى ارسطويى نور نزد حنين بن اسحاق » « 1 » ، در :
Islam
، 2 / 1911 م / 28 - 117 . به اعتقاد اين دو محقق اين اثر حنين « تلفيقى است از آثار ارسطو كه با پشتكارى زنبورآسا فراهم آمده » . حنين مأخذ خود را « كتاب روح و ساير آثار » ذكر مىكند . نقل قولهاى موجود آن را در آثار زير از ارسطو مىتوان يافت : ، امّا قسمت اصلى اين اثر كوتاه را بيشتر بايد تفسير حنين با 13 برهان دانست « كه در آن مؤلف گاه از استدلال ارسطو سخت پا فراتر مىنهد » ( همان ، ص 120 به بعد ) ؛ همچنين ، نك : ج 5 ، فصل فيزيك .
[ 717 ] 5 . كتاب الأغذية [ 5504 ]
نسخه : بانكىپور ، 4 / 5 ، ش 2 ( گ 109 - 1 ، ق 8 ه ، نسخهاى عكسى از آن در قاهره ، نك : فهرس المخطوطات ، 3 ( 2 ) / 19 ) . حنين اصولا متكى است به كتاب قوى الادوية از جالينوس كه خود آن را ترجمه كرده است ( نك : پيش از اين ، ص 169 ) . از آن گذشته وى به بقراط ، روفوس ، فيلوتيموس ، يكى از شاگردان پراكساگوراس ، منسيتئوس آتنى ، نوميسيانوس كرنتى ، ديوكلس كاريستيوس ، آتنائيوس آتاليايى ، تئوفراستوس ، آنتيلوس و كسان ديگر استناد مىكند ؛ مذكور در الحاوى ، 20 / 170 .
[ 718 ] 6 . آلات الغذاء و تدبيره و أمر الدواء المسهل [ 5505 ]
نسخه : تبريز ، ملى ( 12 ) 3606 ( گ 31 پ - 26 پ ، 726 ه ، نك : نشريه ، 4 / 311 ) .
مذكور در الحاوى ، 6 / 134 ؛ با عنوان كتاب في تشريح آلات الغذاء ، حلب ، حكيم ( نك : سباط ، فهرس ، 1 / 43 ، ش 316 ) .
[ 719 ] 7 . كتاب في أوجاع المعدة [ 5506 ]
نسخه : اسكوريال 852 ( گ 68 ر - 41 ر ، 575 ه ) « 2 » .
نقلقولهايى از آن در الحاوى ، 1 / 255 ، 259 ؛ 5 / 60 - 59 ، 61 ، 62 ، 66 ، 78 - 77 ، 184 ، 208 ، 212 - 211 ، 243 ؛ 6 / 83 ، 114 ، 146 ، 159 ، 177 ؛ 7 / 28 - 27 ، 203 ؛ 8 / 132 ، 141 ، 172 ، 207 ، 212 ؛ 10 / 294 ؛ 11 / 11 ؛ 14 / 108 ؛ 17 / 86 .
هامش
( 1 ) ." Die aristotelische Lehre vom Licht bei H ? unain b . Ish ? q ". ( 2 ) . اين گفتهى بروكلمان ، كه دستنويسى از اين اثر در اياصوفيه موجود است ، درست نيست .