[ 695 ] جوامع كتاب الأدوية المفردة لجالينوس [ 5482 ]
[ 696 ] رسالة في الإبانة عن منفعة الطبّ اذا كانت صناعة النجوم مقرونة بدلايلها [ 5483 ]
( نك : مك كارتى ، همان ، ص 106 - 105 ) .
[ 697 ] « 1 » رسالة في الأدوية المفردة الّتي تفعل بخواصّها في السّموم [ 5484 ]
نسخه : تهران ، مجلس 1538 ( در يك مجموعه ، نك : فهرست ، 4 / 272 ) .
افزوده : « 2 »
رسالة في علة البحارين للأمراض الحادة به خط عبرى در يمن موجود است . تحقيق و تصحيح و ترجمه به آلمانى از كلاين - فرانكه ، « علل بحرانها در بيمارىهاى سخت ، اثرى از كندى كه مجددا كشف شده است » « 3 » ، در :
Isr . Or . St .
، 5 / 1975 م / 188 - 161 .
[ 698 ] « 4 » كتاب السمائم [ 5485 ]
دربارهى زهرها . ابن سمجون ( 2 / گ 75 پ ، 161 پ ، 198 ر ، 198 پ ) از آن ياد مىكند .
120 / حنين بن اسحاق / 2123
حنين بن اسحاق ( ت : 194 ه / 809 م ، د : 260 ه / 873 م ) بزرگترين مترجم كتب يونانى به عربى بود و از پركارترين پزشكان قديم عرب در آفرينش اثر به شمار مىرود . از آثار پزشكى وى كه به دست ما رسيده تا به حال بيشتر كتابهاى مربوط به چشمپزشكى مورد تحقيق قرار گرفتهاند ؛ بر اهميت « مدخل در طب » او نيز در مغرب زمين تأكيد ورزيدهاند . داورى شايسته دربارهى جايگاهى كه وى در تاريخ پزشكى دارد بايد موضوع كار محققان آينده قرار گيرد . تصويرى كه ما از كارهاى وى در زمينهى چشمپزشكى در ذهن داريم از بركت آثار هيرشبرگ و مايرهوف تقريبا روشن است . به گمان هيرشبرگ شايستگى حنين در اين است كه رشتهى تخصّصى چشمپزشكى را در زبان عربى براى نخستين بار در كتابى درسى ارائه داده است ( نك :
SB Pr . AK . W .
، 1903 م ، ص 1094 ) . پزشكان عرب نيز به اين شايستگى به شيوهاى مشابه اشاره كردهاند . به نظر على بن عيسى ، كه خود يكى از برجستهترين چشمپزشكان است ( نك : پس از اين ، ص 475 به بعد ) - عين عبارت على بن عيسى چنين است : - حنين « سرگل همهى آثارى را كه پزشكان برجستهى پيش و پس از جالينوس تأليف كردهاند ، گرد آورده است » ( همان ، ص 1084 ) . ابن ابى اصيبعه ( 1 / 198 ) به ناهمگونى مقالات و كوتاهى برخى از آنها و طول و تفصيل غير لازم در برخى ديگر اشاره مىكند و دربارهى علت اين ناهمگونى
هامش
( 1 ) . از افزودههاى مندرج در انتهاى ج 5 .
( 2 ) . از افزودههاى مندرج در انتهاى ج 7 .
( 3 ) ." Die Ursachen der Krisen bei akuten Krankheiten . Eine wiederentdeckte Schrift al - Kind i 's ". ( 4 ) . از افزودههاى مندرج در انتهاى ج 7 .