آنها كه اهميت بسيار دارند ، و اولين بار در اين كتاب معرفى مىشوند اندكى مىگويم يا هيچ نمىگويم ، مايهى تأسف است ، ولى چون بايد بتوانم موعد مقرر تحويل كتاب را رعايت كنم ، ناگزيرم از تحليل محتواى كتاب تا هنگامى كه همكاران كارآزمودهاى به تعداد كافى در اختيار داشته باشم چشم بپوشم .
اين دو جلد كتاب حاضر نيز با برخوردارى از مساعدتهاى ذىقيمتى تأليف و منتشر مىشوند و بدين ترتيب است كه بر خود واجب مىدانم در همين مقام از همهى كسانى كه مرا يارى كردهاند سپاسگزارى كنم .
در وهلهى اول خود را موظف به عرض سپاس بسيار به حضور اعليحضرت ملك فيصل ، پادشاه عربستان مىدانم ، براى عنايتى كه در 1968 م به مناسبت چاپ اولين جلد اين اثر به من ابراز كردند .
همچنين به انجمن تحقيقات آلمان كه از دو سال پيش منبع مالى حقوق همكاران مرا تأمين كرد ، كمكهاى فنى در اختيار من گذاشت و امكان سه سفر تحقيقاتى را فراهم آورد ، اداى سپاس قلبى مىكنم . به لطف اين مساعدت بود كه اين دو جلد به سرعت پايان يافت و در اختيار خوانندگان قرار گرفت .
از اين گذشته ، بايد از مدير انتشارات بريل ، آقاى ويدر ( پسر ) « 1 » ، سپاسگزارى كنم كه مجددا با بزرگوارى همهى توقعات مرا برآورده ساخت و ضمنا بر خلاف رسم مألوف اين مؤسّسه با انتشار اين دو جلد پيش از جلد دوم موافقت كرد .
وظيفهى من در سپاسگزارى از آقاى دكتر ولفهارت هاينريشس ( گيسن ) اينبار هم از حد معمول فراتر رفته است . وى دستنويس اين دو جلد را از آغاز تا انجام بهدقت و به صورتى انتقادى خوانده ، خطاهاى بسيارى را گوشزد و مرا از بسيارى از بىترتيبىها آگاه كرده است ؛ ضمنا با همين دقت و دلسوزى نمونههاى چاپى را با من خوانده است .
ابراز تشكر از آقاى پروفسور دكتر ويلى هارتنر را ، كه نخستين جلد اين كتاب به وى اهدا شده است ، وظيفهى خود مىشمارم . وى در خواندن نمونههاى چاپى همكارى كرد و با اطلاعات گستردهى خود به عنوان مورّخ علوم طبيعى مرا از انجام بعضى از سهوها مانع شد .
سپاس خاص من نيز نثار همكارانم در فرانكفورت خواهد بود ، يعنى خانم پروفسور دكتر هرتا فن دشند « 2 » و آقاى دكتر والتر زالتسر « 3 » كه بخشهايى از دستنويس ، يا نمونههاى چاپى را با نظر انتقادى خوانده و بعضى ملاحظات مهم را ابراز داشتهاند .
همچنين از آقاى پروفسور دكتر يوزف فان اس ( توبينگن ) سپاسگزارم كه در كار خواندن نمونههاى چاپى مرا يارى دادند . ايشان در خواندن دقيق نمونههاى چاپى هر دو جلد با من همكارى كردند ؛ انتقادها و اصلاحاتشان براى من فوق العاده گرانبها بود .
هامش
( 1 ) .F . C . Wieder Jr ..
( 2 ) .Hertha von Dechend ..
( 3 ) .Walter Saltzer ..