شناخته شده است . على بن عباس در مقدمهى خود بر كامل الصناعة مىگويد كه كتاب پاولوس بسيار كم به طبائع پرداخته ، البته علل ، علايم و روشهاى گوناگون معالجه خوب توصيف و پرورانده شده ، اما اين كار بدون اسلوب انجام گرفته است « 1 » .
هيرشبرگ نقش پاولوس را در تاريخ چشمپزشكى عربها بسيار خوب تشريح كرده است « 2 » . وى بهخصوص بر نحوهى عمل آب مرواريد در بين عربها تأثير بسيار داشته است . تقريبا همهى عربها بر آن بودند كه براى درمان آب مرواريد ، چشم راست با دست چپ ، و چشم چپ با دست راست نيشتر زده شود ، ولى عمّار ، پزشك شايسته از اين مقوله مستثنا بوده ، وى آب سياه چشم راست را با نيشترى كه در دست راست داشت سوراخ مىكرد « 3 » .
منابع : ابن نديم ، 293 ؛ ابن قفطى ، حكماء ، 261 ، ابن ابى اصيبعه ، 1 / 103 ؛ بارهبرائوس [ - ابن عبرى ] ، 103 ؛ ونريش ، 295 ؛ لكلر ، 1 / 257 - 256 ؛ اشتاين اشنايدر ، 480 - 479 ؛ نويبورگر ، 2 / 128 - 121 ؛ گورلت ، تاريخ جرّاحى ، 1 / 590 - 558 ؛ سارتن ، 1 / 480 - 479 ؛
Realenzy .
، 18 ، 4 ، 1949 م ، 97 - 2386 ؛ شيپرگس ، جذب ، ص 35 ؛ تيتمان ، رازى ، پزشك عرب در « الحاوى » خود از پزشكان يونانى دربارهى دندانپزشكى چه مىگويد ؟ « 4 » ، لايپزيگ ( رسالهى دكترى ) ، 1925 م ، ص 20 - 18 ؛ ( همچنين زندگىنامهى علمى دانشوران ، ترجمه زير نظر احمد بيرشك ، 3 / 539 - 537 ) .
آثار :
[ 506 ] 1 . الكنّاش ( يا : كنّاش الثريا ، براساس ابن قفطى و ابن ابى اصيبعه ) [ 5293 ]
مذكور در الحاوى ، 1 / 2 - 2 ، 56 - 55 ، 72 - 71 ، 88 ، 96 ، 106 ، 157 - 155 ، 163 ، 168 ، 227 ، 239 - 237 ، 251 ، 253 ، 254 ، 256 ، 261 - 260 ؛ 2 / 68 - 66 ، 123 ، 136 ، 138 ، 175 ، 181 ، 194 ، 212 - 211 ، 213 ، 224 ، 225 ، 247 ، 249 ، 250 ، 258 ؛ 3 / 38 ، 71 ، 77 ، 131 ، 154 ، 191 ، 192 ، 203 ، 211 - 210 ، 213 ، 230 ، 242 ، 263 - 261 ، 268 ؛ 4 / 10 ، 22 ، 30 ، 42 - 40 ، 56 ، 166 - 164 ، 191 ؛ 5 / 53 - 52 ، 54 ، 55 ، 75 - 74 ، 79 ، 86 ، 98 ، 101 ، 104 ، 105 ، 131 ، 134 ، 158 ، 166 - 165 ، 204 - 203 ؛ 6 / 33 ، 72 - 71 ، 88 ، 132 ، 135 ، 139 ، 140 ، 141 ، 151 ، 172 ، 185 ، 193 ، 229 ، 249 ؛ 7 / 4 - 3 ، 5 ، 6 ، 11 ، 24 - 23 ، 74 - 70 ، 94 ، 150 - 149 ، 171 ، 195 ، 202 ، 238 ، 239 ، 274 ، 283 ، 285 ، 301 ، 307 ؛ 8 / 23 - 20 ، 42 ، 60 ، 61 ، 64 ، 100 ، 123 - 120 ، 146 ، 160 ، 180 ، 188 ، 197 ، 200 ، 208 ؛ 9 / 8 ، 14 - 13 ، 15 ، 32 ، 46 ، 63 - 62 ، 69 ، 93 - 92 ، 101 - 100 ، 122 ، 133 - 131 ، 140 ، 145 ، 174 ، 185 - 183 ؛ 10 / 22 - 19 ، 47 ، 81 ، 85 ، 86 ، 90 ، 102 - 101 ،
هامش
( 1 ) . نك : لكلر ، 1 / 384 .
( 2 ) . نك : هيرشبرگ ، كتاب راهنما ، 2 / 210 به بعد .
( 3 ) . همان ، ص 214 .
( 4 ) .Was berichtet der arabische Arzt Rhazes in seinem , , Continens''aus griechischen rzten ber Zahnheilkunde