127 - 126 ، 9 / 63 ؛ 10 / 24 - 22 ، 103 - 102 ؛ 162 ؛ 11 / 148 - 140 ؛ 12 / 131 ؛ 14 / 168 ؛ 15 / 26 ، 73 ، 119 - 118 ، 149 ؛ 16 / 38 ، 63 ، 105 ، 141 ، 184 ، 224 - 222 ؛ 17 / 37 ، 38 .
ترجمه : دربارهى ترجمهى عبرى ، نك : ديلس ، 2 / 12 ؛ قس : پوشمان ، همان ، 1 / 96 .
[ 495 ] 2 . الكنّاش الصغير [ 5282 ]
به نظر مىآيد كه مجموعهى كوچكى از اسكندر با اين عنوان به عربى ترجمه شده باشد .
نقلقولهايى در الحاوى ، 1 / 246 ؛ 16 / 43 .
[ 496 ] 3 . كتاب المعدة [ 5283 ]
به احتمال زياد با كتابى به همين نام در كتاب الكنّاش الكبير يكى است ( نك : پوشمان ، همان ، 2 / 313 - 290 ) .
نقلقولهايى به عربى در الحاوى ، 5 / 89 ، 169 ، 217 ؛ 6 / 173 ؛ 7 / 151 ؛ 16 / 149 .
[ 497 ] 4 . مقالة في الماليخوليا [ 5284 ]
محتملا ترجمهى است ( نك : پوشمان ، همان ، 1 / 617 - 590 ) .
نقلقولهاى عربى در الحاوى ، 1 / 84 - 81 ؛ 6 / 40 ، 124 .
[ 498 ] 5 . البرسام [ 5285 ]
دربارهى ذات الجنب ؛ ابن نديم ( ص 293 ) اين كتاب را در ترجمهى يحيى بن بطريق براى القحطبى مىشناخته است . ترجمهى است ( نك : پوشمان ، همان ، 2 / 43 - 228 ) .
نقلقولها در الحاوى ، 1 / 124 ، 186 - 185 ، 190 - 189 ، 199 - 197 ، 206 ، 207 ، 218 - 216 .
[ 499 ] 6 . نوشتهاى دربارهى البول
( De urina )
[ 5286 ]
تأليف اسكندر مورد استفادهى ابو الحسن على بن رضوان ( د : 453 ه / 1061 م ) در كتاب الاشربة ( آكسفورد ، بادليان
Marsh . 663
، نك : يورى ، ص 205 ، ش 951 ) بوده است . شايد منظور از آن ترجمهى رسالهى باشد ( نك : پوشمان ، همان ، 2 / 489 - 484 ) .
[ 500 ] 7 . علل العين و علاجاتها [ 5287 ]
ابن نديم ( ص 293 ) ترجمهاى قديم از آن را مىشناخته ، ولى به نظر مىآيد كه چشمپزشكان چندان با آن آشنايى نداشتهاند . تاكنون به هيچ نقل قولى از آن در آثار مربوطه دست نيافتهايم و اين خود خلاف نظر پوشمان ( افزودههايى بر . . . ، ص 130 ) است كه مىگويد از اين اثر در نوشتههاى پزشكى بيزانسىها و عربها بسيار استفاده شده است . پوشمان در رد اصالت اين اثر ، كه به زبان يونانى موجود است ، ترديدهايى مىكند كه براى خود او نيز چندان موجه به نظر نمىرسد ( نك :
133 - 130 ، دربارهى نك : همان ، ص 179 - 134 ) .