چشم طبق نظر اوريباسيوس ( نك : مايرهوف ، « چشمپزشكى عربها در مراحل نخستين » « 1 » ، در :
VIe Congr . Int . Hist . Med .
، آمستردام ، 1927 م ، ص 5 ) .
35 / فيلاگريوس / 2038
فيلاگريوس ، از التقاطيون ، احتمالا در ق 4 م مىزيست . طبق گزارش سويداس « 2 » ح 70 تكنگارى ، چند كتاب مبانى و تفسيرى بر بقراط تأليف كرده است . از نوشتههاى او هيچيك به دست ما نرسيده است ، مگر قطعاتى از آنها در آثار يونانى متأخر ( يا ترجمههاى آنها ) و نيز در آثار عربى .
پزشكان عرب بسيارى از آثار فيلاگريوس را به صورت مستقيم و از طريق اسكندر ترالسى ، اوريباسيوس ، آئتيوس ، پاولوس و غيره مىشناختهاند . در الحاوى رازى اغلب قطعات نوشتههاى فيلاگريوس در آثار عربى ، حفظ شده است . نام وى در ترجمههاى لاتينى به صورت فيلوگوريوس ، فيلوگورينوس تحريف شده است ( نك : كورليو ، پزشكان يونانى « 3 » ، پاريس ، 1885 م ، ص 106 ) . بيشتر مترجمان آثار فيلاگريوس ناشناخته ماندهاند . به گفتهى ابن نديم ( ص 303 ) ابو الحسن حرّانى ( د :
369 ه / 980 م ) چند اثرى را ترجمه كرده بود . در ق 5 ه / 11 م پزشك مصرى ، على بن رضوان ، قسمتهاى مفيد اثر فيلاگريوس را در باب آشاميدنىهاى سودمند و مطبوع به هنگام بيمارى گرد آورد ( فوائد من كتاب فيلاغريوس في الأشربة النافعة اللذيذة في اوقات الأمراض ، نك : ابن ابى اصيبعه ، 2 / 104 ) .
قطعاتى كه به زبانهاى لاتينى و يونانى به دست ما رسيدهاند مربوطند به ناراحتىهاى طحال و بيمارىهاى چشم . قطعات ديگرى نيز در الحاوى به جا ماندهاند .
منابع : ابن نديم ، 292 ، ابن قفطى ، حكماء ، 261 ؛ ابن ابى اصيبعه ، 1 / 98 ، 103 ؛ لكلر ، 1 / 256 - 255 ؛ ونريش ، 296 ؛ اشتاين اشنايدر ، در :
Deutsches Archiv
، 1 / 1878 م / 135 ؛ همو ، ترجمههاى عربى ، ص 475 - 474 ؛ نويبورگر ، 2 / 53 ؛ برنت ، در :
Realenzy .
، 19 ، 2 ، 1938 م ، 5 - 2103 ؛ سارتن ، 1 / 373 ؛ قطعاتى به يونانى و لاتينى از آثار پزشكان بعدى ، در : افزودههايى بر اسكندر ترالسى ، قطعاتى از فيلومنوس و فيلاگريوس همراه با مقالهاى چاپنشده دربارهى بيمارىهاى چشم ، چاپ دستنويس و ترجمهى آن به آلمانى « 4 » ، از پوشمان ، برلين ، 1886 م ، ص 179 - 74 ؛ تيتمان ، رازى ، پزشك عرب ، در كتابش « حاوى » از پزشكان يونانى دربارهى دندان چه گزارش مىدهد ؟ « 5 » ،
هامش
( 1 ) ." Die Anf nge der arabischen Ophthalmologie ".
( 2 ) .Suidas.
( 3 ) .Les medecins grecs.
( 4 ) .Nachtr ge zu Alexander Trallianus , Fragmente aus Philumenus und Philagrius nebst einer bisher noch ungedruckten Abhandlung ber Augenkrankheiten . Nach den Handschriften herausgegeben und ins Deutsche bersetzt. ( 5 ) .Was berichtet der arabische Arzt Rhazes in seinem , , Continens''aus griechischen rzten ber Zahnheilkunde