آن را نديدهام و كسى را نمىشناسم كه آن را ديده باشد » ( ترجمههاى آثار جالينوس ، ش 30 ) .
[ 375 ] 136 . كتاب في اعتقاد الخطاء الّذي اعتقد في تمييز البول من الدم [ 5163 ]
، مذكور در جالينوس ، 5 / 130 ؛ نك : ايلبرگ ، در :
Rhein . Mus .
، 51 / 1896 م / 183 ؛ مايرهوف ، « دربارهى نوشتههاى اصيل » ، ص 258 ، ش 17 ) . دربارهى اعتقاد نادرستى كه دربارهى تشخيص پيشاب داشتهاند .
حنين در اين باره مىگويد : « اين كتاب فقط از يك مقاله تشكيل شده است . من به يك دستنويس يونانى برخوردم . اما مجال خواندن آن را نيافتم ، چه برسد كه آن را ترجمه كنم . كس ديگرى هم آن را ترجمه نكرد » ( ترجمههاى آثار جالينوس ، ش 40 ) .
[ 376 ] 137 . كتاب في حركة الصدر و الرّئة [ 5164 ]
، نك : كوهن ، 1 ، مقدمه ، صد و پنجاه و يك ؛ اصل آن مفقود شده است ، ترجمهى لاتينى آن با عنوان
De motu thoracis et pulmonis
است ، چاپ و تصحيح :
Chart .
، 5 / 407 به بعد ؛ نك : ديلس ، 1 / 143 ؛ قس : ونريش ، ص 253 ؛ اشتاين اشنايدر ، ش 24 ؛ مايرهوف ، « دربارهى نوشتههاى اصيل » ، ص 258 ، ش 2 ) . دربارهى حركت سينه و ريه .
حنين دربارهى محتوا و ترجمه چنين مىگويد : « اين كتاب شامل سه مقاله است و جالينوس آن را در نوجوانى ، هنگامى كه از نخستين سفر خود به رم باز مىگشت ، نوشته است . وى در آن هنگام در شهر سمرنا ( ازمير ) اقامت داشت و نزد پلوپس دانش مىآموخت . يكى از ياران همدورهاش از او خواست [ آن را تأليف كند ] . وى در دو مقالهى نخستين و ابتداى مقالهى سوم آنچه را كه از استاد خود پلوپس در اين فن آموخته است ، و در دنبالهى مقالهى سوم آنچه را كه خود استنباط كرده است ، بيان مىدارد . من اين كتاب را به سريانى ترجمه نكردم و پيش از من نيز كسى به اين كار نپرداخت ، اما اصطفن بن بسيل آن را براى محمّد بن موسى به عربى درآورد . سپس محمّد بن موسى از من خواست آن را مقابله كنم و افتادگىهاى احتمالى آن را بر طرف سازم . من نيز چنين كردم . پس از آن يوحنا بن ماسويه از حبيش خواست آن را از عربى به سريانى درآورد و او نيز چنين كرد » ( ترجمههاى آثار جالينوس ، ش 36 ) .
يعقوبى هم اين اثر را مىشناخته با عنوان ثلاث مقالات في حركة الرئة و الصدر ( نك : كلامروت ، در :
ZDMG
، 40 / 1886 م / 623 ) .
احتمال دارد نقلقولهاى موجود در الحاوى ، 3 / 204 ؛ 8 / 207 ؛ 20 / 212 ، به آن راجع باشد .
ترجمهى لاتينى كتاب ش 137 ( ؟ ) توسط كورت باردونگ ، لايپزيگ - برلين ، 1937 م ، منتشر شده است « 1 » .
هامش
( 1 ) . از افزودههاى مندرج در انتهاى ج 3 .