[ 370 ] 131 . كتاب في اختصار كتاب لوقوس في التشريح [ 5158 ]
، نك :
Pinax
، به نقل از كوهن ، 19 / 25 ؛ ايلبرگ ، در :
Rhein . Mus .
، 47 / 1892 م / 501 ) . مختصر كتاب لوكوس دربارهى تشريح . جالينوس در
Pinax
( 19 / 25 ) مىگويد كه مختصرى در دو قسمت فراهم آورده است . طبق عنوانى كه حنين به دست داده سخن از اختصارى است از لوكوس دربارهى تشريح ، درحالىكه براساس عبارت
Pinax
موضوع مربوط است به مختصر همهى آثار اين پزشك دربارهى تشريح . اميد است ترجمهى عربى موجود
Pinax
اين موضوع را روشن كند و اطلاعى از محتواى اين اثر يونانى ( 19 / 30 ) ، كه مفقود شده است ، به ما بدهد ( قس : كيند ،
Realenzy .
، 13 ، 2 ، 1927 م ، 2410 ) .
حنين مىگويد كه هيچ دستنويسى از اين كتاب نديده و هيچكس را هم نمىشناسد كه آن را ديده باشد ( نك : ترجمههاى آثار جالينوس ، ش 23 ) .
[ 371 ] 132 . كتاب فيما وقع من الإختلاف في التشريح [ 5159 ]
، نك : جالينوس ، 1 / 408 ؛ 19 / 55 ؛ ايلبرگ ، در :
Rhein . Mus .
، 47 / 1892 م / 497 ؛ پوشمان / نويبورگر / پاگل ، 1 / 384 ، ش 44 ؛ قس : ونريش ، ص 252 ؛ اشتاين اشنايدر ، ش 18 ؛ مايرهوف ، « دربارهى نوشتههاى اصيل » ، ص 258 ، ش 11 ) ، دربارهى اختلاف آراء و افكارى كه دربارهى تشريح وجود دارد .
حنين دربارهى محتوا و ترجمهى اين اثر ، كه به زبانهاى يونانى و عربى از بين رفته است ، چنين مىگويد : « وى اين كتاب را در دو مقاله تدوين كرده و قصد او آن است كه موضوع اختلاف نظرهايى را كه در كتابهاى تشريح ميان علماى اين فن در دورانهاى گذشته پديد آمده است بيان كند و روشن سازد كه چه اختلافنظرهايى تنها لفظى و كداميك اختلافنظر واقعى است و علت آن چيست . ايوب اين كتاب را ترجمه كرده بود و تصحيح آن مرا از پا درافكند ، در نتيجه آن را از نو براى يوحنا بن ماسويه به سريانى ترجمه كردم و مفاهيم آن را به بهترين وجه روشن ساختم . حبيش نيز آن را براى محمّد بن موسى به عربى درآورد » ( ترجمههاى آثار جالينوس ، ش 24 ) .
هامش
- انگشت ، استخوان ران ، غضروف روى زانو ( استخوان ساق پا و استخوانهاى كف پا ) ؛ ( 7 ) ارتباط جمجمه با پوستهى مغز ، اعصاب تمام صورت ، ماهيچهى شقيقه ، ماهيچهى جويدن ، ماهيچههايى كه گونهها ، لبها و زبان را به حركت مىاندازند ( و ماهيچههايى كه آنها ( ! ) را به حركت مىاندازند ) ، و ماهيچههايى كه چشمها را به حركت مىاندازند . و ذكر مىكند اينها را : ( 8 ) دهان ، لبها ، دندانها ، لثه ، كام نرم ، زبان كوچك ، لوزهها ، بينى ، سوراخهاى بينى ، گوشها ، گردن ، ماهيچههاى آن ، ( ماهيچههاى روى انگشتان ) ، ماهيچهى زير استخوان ترقوه ، خصوصيات گردن ؛ ( 9 ) ماهيچههاى حجاب حاجز و ساعد » (ZDMG، 40 / 1886 م / 626 - 625 ) .