است آن را ويرايش كند و در نتيجه تباهش ساخته است . من دستنويس يونانى آن را در ميان كتابهاى خود دارم . عيسى اين كتاب را براى ابو موسى بن عيسى كاتب به عربى درآورد » ( ترجمههاى آثار جالينوس ، ش 82 ) .
نسخه : اياصوفيه 3590 ( گ 137 ر - 130 پ ، ق 6 ه ، نك : ريتر - والتسر ، 815 ) .
احتمال زياد مىرود كه نقلقولهاى رازى از كتاب السموم ، كه اصالت آن از نظر او مسلّم نيست - چون اغلب از آن به عنوان كتاب منسوب به جالينوس نام مىبرد - به اين اثر راجع باشد ، نك : الحاوى ، 6 / 190 ؛ 7 / 220 ، 249 ؛ 19 / 248 ، 334 ، 344 ، 351 ، 352 ، 390 ، 403 ، 406 - 405 ؛ 20 / 62 ، 116 ، 411 ، 504 .
[ 301 ] 68 . كتاب في الترياق إلى فيسون [ 5089 ]
، نك : كوهن ، 14 / 295 - 210 ؛ ديلس ، 1 / 99 ؛ ونريش ، ص 257 ؛ اشتاين اشنايدر ، ش 55 ؛ شوبرينگ ، ص 47 ) ، كتابى دربارهى ترياك به پيسون .
حنين دربارهى محتوا و ترجمهى آن چنين مىگويد : « اين كتاب هم فقط از يك مقاله تشكيل شده است . ايوب آن را به سريانى ترجمه كرده ؛ گمان مىكنم يحيى بن بطريق آن را به عربى ترجمه كرده باشد . نسخهاى از آن در بين كتابهاى من است » ( ترجمههاى آثار جالينوس ، ش 83 ) .
نسخه : اياصوفيه 3590 ( گ 130 پ - 103 پ ، ق 6 ه ، نك : ريتر - والتسر ، 815 ) .
اين كتاب از جمله منابع كتاب السموم جابر بود . اين تحقيق هنوز بايد صورت گيرد كه آيا جابر از ترجمهى يحيى بن بطريق استفاده كرده يا از ترجمهاى قديمتر ( نك : كتاب السموم ، ص 84 ، 172 ؛ كوهن ، 14 / 211 به بعد ، 308 ) .
رازى از آن با عنوان الترياق إلى قيصر در الحاوى ذكر مىكند : 7 / 162 ، 249 ؛ 8 / 74 ، 173 ؛ 11 / 114 ، 158 ؛ 12 / 143 ؛ 16 / 125 ؛ 19 / 248 ، 341 ، 350 ، 402 ، 413 ؛ 20 / 140 ، 196 ، 350 ، 363 ، 411 ، 426 ، 451 ، 529 .
شرح : از يحيى نحوى بر كتاب سمومى تفسيرى از جالينوس در دست است ؛ هنوز جاى اين تحقيق هست كه اين تفسير مربوط به كدام كتاب است ( نك : پس از اين ، ص 227 ) .
اين نسخه را هولتر در مقالهاش « نسخهى جالينوس و مقامات حريرى موجود در كتابخانهى ملى وين » « 1 » ( در :
Jahrbuch der Kunsthistorische n Sammlungen in Wien
، دورهى جديد ، 11 / 1937 م / 48 - 1 ) وصف مىكند . به اعتقاد وى مؤلف آن يحيى اسكندرانى است ( همچنين نك :
Isis
، 30 / 1939 م / 328 ) .
افزوده : « 2 » چاپ : كتاب في الترياق إلى فيسون منسوب به جالينوس مورد تحقيق لوتس ريشتر -
هامش
( 1 ) ." Die Galen - Handschrift und die Makamen des Har r der Wiener Nationalbiblioth ek " .. ( 2 ) . از افزودههاى مندرج در انتهاى ج 5 .