يعقوبى هم اين كتاب را مىشناسد ، ولى با عنوان مقالة في فصد العروق ( نك : كلامروت ، در :
ZDMG
، 40 / 1886 م / 634 ) و به احتمال زياد در ترجمهاى قديمتر .
نسخه : تيمور ، طب 120 ( گ 33 پ - 30 پ ، ق 11 ه ، نك : مجلة معهد المخطوطات العربية ، 5 / 288 ) ؛ رامپور ، طب 221 ( مجموعه ، قس : فهرست ، 1 / 480 ) . به احتمال زياد بسيارى از آثار پزشكى عربى در اين موضوع نقلقولهايى از نوشتههاى جالينوس را در بر دارند . رازى اغلب بدون ذكر نام مؤلف از آن نقل مىكند ، در چند موضع مىگويد كه اين كتاب به جالينوس منسوب مىشود ، نك :
الحاوى ، 2 / 141 ، 157 ؛ 3 / 66 - 65 ، 91 ، 238 ؛ 4 / 39 ، 160 ؛ 6 / 21 ، 46 ، 53 ؛ 8 / 43 ، 205 - 203 ، 212 - 209 ، 9 / 165 ؛ 10 / 12 ؛ 11 / 115 ؛ 12 / 215 ؛ 13 / 127 ؛ 14 / 15 - 14 ، 90 ؛ 16 / 217 .
ترجمه : اين اثر را كلونيموس بن كلونيموس « 1 » از عربى به عبرى ترجمه كرد ، نك : اشتاين اشنايدر ، ترجمههاى عبرى ، ص 653 - 652 .
نسخه : ليدن
Scal . hebr . 2 ( 17 )
، نك : پس از اين ، ش 99 ، يعنى رسالة في الحجامة .
[ 283 ] ثابت بن قرّه جوامع كتاب الفصد را تأليف كرد ، نك : ابن ابى اصيبعه ، 1 / 218 [ 5071 ]
نسخه : شايد موجود باشد در گوتا 2029 ( گ 10 - 1 ) .
[ 284 ] 58 . كتاب الذبول [ 5072 ]
، نك : كوهن ، 7 / 704 - 666 ؛ ديلس ، 1 / 83 ؛ ونريش ، ص 255 ؛ اشتاين اشنايدر ، ش 46 ؛ شوبرينگ ، ص 44 ) ، دربارهى لاغرى .
حنين دربارهى محتوا و ترجمه مىگويد : « اين كتاب از يك مقاله تشكيل مىشود و هدف او آن است كه سرشت اين بيمارى ، انواع آن و رژيم غذايى مناسب براى كسانى را كه در معرض آن قرار دارند ، شرح دهد . گمان مىكنم ايوب آن را ترجمه كرده است ، ولى من مطالب عمدهى آن را به صورت جدول ، همراه با شمارى مقالات ديگر فراهم آوردم و عيسى آنها را به عربى درآورد . اصطفن نيز اين كتاب را به عربى ترجمه كرد و من برخى قسمتهاى آن را كه ابو جعفر خوانده و دربارهى آنها پرسشهايى مطرح كرده بود ، تصحيح كردم ، اما كار تصحيح را به پايان نبردم . بعدها آن را به سريانى ترجمه كردم و عيسى به عربى درآورد » ( ترجمههاى آثار جالينوس ، ش 72 ) .
يعقوبى هم اين كتاب را مىشناخت ، اما با عنوان مقالة في السّلّ ( نك : كلامروت ، در :
ZDMG
، 40 / 1886 م / 633 ) ؛ كه به احتمال قوى ترجمهاى قديمتر بوده است .
نسخه : ليسبن ، فرهنگستان ، 5 / 292 ( در مجموعه ، نك : دانلپ ، در :
Actas
، مادريد ، 1964 م ، ص 287 ) ؛ فلورانس ، لورنتسيانا 235 ( ؟ ) .
نقلقولها در الحاوى ، 4 / 113 ؛ 5 / 12 - 11 ، 13 ، 15 - 14 ؛ 6 / 238 ، 246 ، 268 - 267 ؛ 11 / 89 ؛ 14 / 91 ؛ 15 / 152 ؛ 16 / 23 - 22 ، 35 - 29 ؛ 49 - 44 ، 215 .
هامش
( 1 ) .Kalonymos ben Kalonymos ..