حنين اين كتاب را در شمار كتابهايى ذكر مىكند كه جالينوس در ( فهرست كتب ) از آنها ياد نكرده است . اصل يونانى آن موجود نيست ولى ترجمهى عربى و ترجمهى لاتينى وابسته بدان در دست است .
نسخه : اياصوفيه 3725 ( گ 192 ر - 183 پ ، ق 6 ه ، نك : ريتر - والتسر ، 816 ) ، مذكور در الحاوى ، 2 / 173 . همچنين نك : مايرهوف ، « دربارهى نوشتههاى اصيل جالينوس كه همچنان در تملك عربها بود » ، در : يادنامهى نويبورگر ، 1928 م ، ص 258 .
به اعتقاد ناشر ترجمهى لاتينى اين اثر بايد غير اصيل باشد : « اثر يونانى از دست رفتهاى در ترجمهى ق 14 » « 1 » ، متن عربى و ترجمهاى انگليسى از لاينز ، برلين ، 1969 م ، نك : ش 48 .
[ 273 ] 50 . كتاب المنى [ 5061 ]
، نك : كوهن ، 4 / 651 - 512 ؛ ديلس ، 1 / 70 ؛ ونريش ، ص 255 ؛ اشتاين اشنايدر ، ش 40 ) ، كتابى دربارهى منى .
حنين دربارهى محتوا و ترجمهى آن مىگويد : « اين كتاب از دو مقاله تشكيل مىشود و قصد جالينوس آن است كه روشن سازد آنچه همهى اندامهاى بدن از آن به وجود مىآيد ، آنگونه كه ارسطو پنداشته است ، خون نيست ، بلكه همهى اندامهاى اصلى ، يعنى اندامهاى سفيد ، تنها از منى به وجود مىآيند و آنچه از خون به وجود مىآيد ، تنها گوشت سرخ است . من اين كتاب را براى سلمويه به سريانى و براى احمد بن موسى به عربى ترجمه كردم » ( ترجمههاى آثار جالينوس ، ش 62 ) .
نسخه : اياصوفيه 3590 ( گ 228 ر - 164 پ ، ق 6 ه ، نك : ريتر - والتسر ، 810 ) ؛ فلورانس ، لورنتسيانا 173 / 226 ( گ 97 ر - 62 ر ، ق 7 ه ) ؛ تهران ، مجلس 4621 ( ص 78 - 70 ، 1006 ه ) .
مذكور در الحاوى ، 9 / 85 ، 102 ، 128 ، 152 ؛ 10 / 265 ؛ 13 / 36 - 35 .
[ 274 ] ويرايشى ( جوامع ) از آن از حنين بن اسحاق ( نك : ابن ابى اصيبعه ، 1 / 199 ) [ 5062 ]
نسخه : تهران ، ملك 6188 ( 4 گ در مجموعه ، ق 11 ه ) .
[ 275 ] 51 . كتاب في تولّد الجنين المولود لسبعة أشهر [ 5063 ]
، ناقص ، نك : ديلس ، 1 / 121 ، چاپ ديتس « 2 » ، 1836 م ؛ شونه ، در :
Quell . u . Stud . z . Gesch . d . Nat . wiss . u . d . Med .
، 3 ، 1933 م ، ص 46 - 328 ؛ همچنين نك :
ونريش ، ص 255 ؛ اشتاين اشنايدر ، ش 41 ؛ شوبرينگ ، ص 59 ) ، دربارهى بچههايى كه هفتماهه به دنيا مىآيند .
حنين دربارهى ترجمهى كتاب مىگويد : « اين كتاب از يك مقاله تشكيل مىشود ، اما فرصتى كه آن را به شكل شايسته بخوانم ، نداشتم تا چه رسد به ترجمهى آن . اما واقعا كتاب خوب و جالب و
هامش
( 1 ) ." Eine verschollene griechische Schirft in bers . d . 14 . Jh . " .. ( 2 ) .Regimontii Prussarum 1836.