5 . شيوهى چيدن عددها . شيوهى كلّى در چيدن عددها از چپ به راست است : مثلا 99 - 77 ، در غالب موارد و البته به لحاظ ضرورتهاى صفحهبندى ، عددهاى تكرارى عدد سمت راست ( بزرگتر ) حذف شده : 9 - 127 به جاى 129 - 127 ؛ 73 - 1467 به جاى 1473 - 1467 . همينطور است شيوهى چيدن شمار برگهاى نسخههاى خطى :
گ 195 پ - 174 ر .
شمارهى دستنويسها در كتابخانهها . تمام شمارههاى فرعى نسخهها ( شمارهى ترتيب رساله در يك مجموعه ) سمت راست شمارهى اصلى و داخل ( ) آمده است :
مثلا حميديه ( 1 ) 1459 يعنى رسالهى يكم از نسخهى شمارهى 1459 در كتابخانهى حميديه . از آنجا كه شمارهى دستنويسها در كتابخانههاى اروپايى معمولا شماره و كد بازيابى نسخه در آن كتابخانه و مجموعه است ، اين شمارهها را به لاتين آوردهايم ، ضرورت چنين كارى هنگامى بيشتر مىشود كه اين شماره يا كد با حروفى تركيب شده باشد :
Or . 3155 ; A . 1068 , Mixt . 254 , Add . 19 , 407
گرچه حروفى كه با شمارهها مىآيد معناى خاصى دارند :
Add .
: نسخههاى افزوده ،
A .
: دستنويسهاى عربى ،
Or .
: دستنويسهاى شرقى و . . . .
شمارههايى كه با قلم كوچكتر و سمت چپ شمارهى اصلى مىآيد دو گونه است :
آنهايى كه به شمارهى اجزاء يك متن چاپى اشاره دارد ، ابن سعد ، طبقات ، 7 ( 2 ) يعنى طبقات ابن سعد ، جلد هفتم ، جزء دوم و آنهايى كه به نوبت چاپ يا ويرايش يك اثر منبع اشاره دارد : اغانى ( يكم ) يعنى ويرايش يكم كتاب اغانى .
6 . در ضبط نامهاى مؤلفان معاصر اروپايى سعى كردهايم تا شيوهى قرائت آن نام را در زبان اصلى آنان بيابيم و سپس آن را به خط فارسى برگردانيم . اما از آنجا كه به دست آوردن مليّت همهى مؤلفان دشوار است و از سوى ديگر مؤلفانى هستند كه به زبانى غير از زبان مادرى خود مىنويسند ، هميشه در اين كار موفق نبودهايم . در اينجا از دو مرجع مهم در زبان فارسى ياد مىكنيم كه در غالب موارد با مراجعه به آنها بسيارى از مشكلات ما حل شده است ، نخست دايرة المعارف فارسى به سرپرستى مرحوم غلامحسين مصاحب ، و دوم ترجمهى خلاصهى زندگىنامهى علمى دانشوران زير نظر احمد بيرشك . در مورد نامها ، همچنين به ناچار از بعضى فرهنگهاى بين المللى همچون
Duden
و مانند آن به خصوص براى نامهاى ناآشناى اروپايى استفاده كردهايم .