[ 262 ] 42 . كتاب في خصب البدن [ 5050 ]
، نك : كوهن ، 4 / 56 - 750 ؛ ديلس ، 1 / 71 ؛ پوشمان / نويبورگر / پاگل ، 1 / 385 ، ش 54 ؛ ونريش ، ص 255 ؛ اشتاين اشنايدر ، ش 36 ؛ شوبرينگ ، ص 39 ) ، دربارهى تنومندى .
حنين دربارهى كتاب و ترجمهى آن چنين مىگويد : « اين كتاب از يك مقالهى كوتاه تشكيل مىشود و مقصود جالينوس از عنوان آن آشكار است . من آن را همراه با مقالهى پيشين به سريانى ترجمه كردم . على بن يحيى از من خواسته بود آن را به عربى نيز درآورم ، اما گمان نمىكنم مجال اين كار را پيدا كنم ، بهويژه آنكه حبيش آن را براى ابو الحسن احمد بن موسى به عربى ترجمه كرده است » ( ترجمههاى آثار جالينوس ، ش 51 ) .
يعقوبى هم از كتاب با همين عنوان ياد مىكند ( نك : كلامروت ، در :
ZDMG
، 40 / 1886 م / 630 ) .
نسخه : اياصوفيه 3725 ( گ 126 ر - 123 ر ، ق 6 ه ، نك : ريتر - والتسر ، 811 ) ؛ همان 4838 ( گ 109 پ - 104 پ ، 656 ه ، نك : همان ، 811 ) ؛ پاريس 2847 ( گ 120 - 118 ، 614 ه ، نك : واژدا ، 381 ) ؛ مادريد ، كتابخانهى ملى
Gg . 152 ) 130
، نك : درنبورگ ، ص 20 ) ؛ دستنويسى ديگر در اياصوفيه 3572 ( گ 38 ر - 32 پ ، ق 10 ه ، نك : ريتر - والتسر ، 811 ، فهرس المخطوطات ، 3 ( 2 ) / 79 ) ظاهرا بايد ترجمهى ابو على ابن سينا باشد . شايد هم ويرايشى از ابن سينا ؟
[ 263 ] 43 . كتاب في سوء المزاج المختلف [ 5051 ]
، نك : كوهن ، 7 / 752 - 733 ؛ ديلس ، 1 / 84 - 83 ؛ ونريش ، ص 246 ؛ اشتاين اشنايدر ، ش 37 ؛ شوبرينگ ، ص 44 ) . كتابى دربارهى اخلاط بد و نامتوازن .
حنين دربارهى ترجمهى آن پس از ذكر محتواى كتاب « 1 » مىگويد : « ايوب آن را ترجمه كرد .
دستنويسى از آن به يونانى نزد من است ، ولى تا مدتى وقت خواندن آن را نداشتم . بعدها آن را براى ابو الحسن احمد بن موسى به عربى ترجمه كردم » ( ترجمهى آثار جالينوس ، ش 52 ) .
يعقوبى اين كتاب را مىشناسد و عنوان آن را المزاج الردئ الذى ليس يستوى ( نك : كلامروت ، در :
ZDMG
، 40 / 1886 م / 630 ) مىآورد كه به احتمال زياد ترجمهاى قديمتر است .
نسخه : اياصوفيه 3593 ( گ 51 پ - 48 ر ، ق 5 ه ، نك : ريتر - والتسر ، 813 ) ؛ اسكوريال 484 ( گ 54 - 48 ، ق 8 ه ) ؛ پاريس 2847 ( گ 114 - 106 ، 614 ه ) ؛ مادريد ، كتابخانهى ملى
Gg . ) 130 ( 3 )
152 ، نك : درنبورگ ، ص 20 ) .
مذكور در الحاوى ، 7 / 280 ؛ 12 / 59 ؛ 13 / 59 ؛ 16 / 36 - 35 ، 147 ، 160 .
هامش
( 1 ) . « اين كتاب نيز از يك مقاله تشكيل مىشود و هدف وى از عنوان مقاله روشن است . او در اين كتاب شرح داده است كه چه انواعى از سوء مزاج سراسر بدن را فرا مىگيرد و اوضاع و احوال بدن در آن حالت چگونه خواهد بود و چه انواعى از آن ( تنها به برخى ) اندامها مربوط مىشود » ( ترجمههاى آثار جالينوس ، ش 52 ) .