455 ، نشريه ، 3 / 384 ؛ بغداد ، متحف 1378 ( ناقص ، گ 252 - 83 ، ق 9 ه ، نك : ك . عوّاد ، در : سومر ، 15 / 27 - 26 ) ؛ دبلين
Narcissi 1709
( ؟ ، نك : ديلس ، 1 / 69 ) .
نقل قول در الحاوى ، 2 / 173 ، 185 ؛ 3 / 160 ؛ 4 / 6 ، 46 ، 88 ؛ 5 / 43 ، 97 ، 187 ؛ 7 / 230 ؛ 8 / 178 ، 202 ؛ 9 / 85 ؛ 10 / 158 ، 226 - 225 ؛ 11 / 32 ، 76 ؛ 12 / 222 ؛ 13 / 41 - 40 ، 183 - 175 ، 201 - 200 ؛ 15 / 222 ؛ 17 / 23 .
شرحها :
[ 258 ] الف . از يحيى نحوى [ 5046 ]
نسخه : گوتا 1906 ( فقط شرح بر كتاب دوم ، شايد بر 11 قسمت اثر ، گ 86 - 1 ، 723 ه ) .
[ 259 ] ب . از ابو الفرج بن طيّب ( د : 435 ه / 1043 م ) [ 5047 ]
نسخه : تهران ، دانشگاه 5468 ( 1137 گ ، ق 6 ه ، ناقص ) ؛ تهران ، ملك 4554 ( احراز هويت آن كاملا قطعى نيست ، ح 200 گ ، ق 7 ه ) .
[ 260 ] ج . از عبد الرحمن بن على بن ابى صادق [ 5048 ]
( زنده در 460 ه / 1068 م ، نك : بروكلمان 1 / 484 ) .
نسخه : پاريس 2854 ( 516 گ ، 885 ه ، نك : واژدا ، 446 ) ؛ حلب ، بازيل ( نك : سباط ، فهرس ، 1 / 75 ، ش 613 ) .
رازى در الحاوى ( 7 / 178 ) از كتاب جوامع منافع الاعضاء ياد مىكند ولى از مؤلف آن نام نمىبرد .
آيا منظور اثرى است از حنين يا ثابت بن قرّه ؟
نقد : از فارابى : رسالة في الرد على جالينوس فيما نقد فيه ارسطاطاليس لأعضاء الانسان ، احتمالا مربوط به اين اثر است ، نك : پس از اين ، ص 419 .
[ 261 ] 41 . كتاب في أفضل هيآت البدن [ 5049 ]
، نك : كوهن ، 4 / 749 - 737 ؛ ديلس ، 1 / 71 ؛ پوشمان / نويبورگر / پاگل ، 1 / 385 ، ش 53 ؛ ونريش ، ص 255 ؛ اشتاين اشنايدر ، ش 35 ؛ شوبرينگ ، ص 39 - 38 ) ، كتابى دربارهى بهترين ساختار بدن .
حنين اين كتاب را نخست براى پسرش به سريانى و بعد براى ابو الحسن على بن يحيى به عربى ترجمه كرده است ( نك : ترجمههاى آثار جالينوس ، ش 50 ) . يعقوبى اين كتاب را مىشناخته است ( نك :
كلامروت در :
ZDMG
، 40 / 1886 م / 630 ) ، آن هم به احتمال بسيار در ترجمهاى قديمتر كه عنوان آن كتاب تركيب البدن الفاضل بوده است .
نسخه : اياصوفيه 3725 ( گ 100 ر - 95 پ ، ق 6 ه ، نك : ريتر - والتسر ، 811 ) ؛ همان 4838 ( گ 102 ر - 93 پ ، 656 ه ، نك : همان ، 811 ) ؛ پاريس 2847 ( گ 118 پ - 114 پ ، 614 ه ، نك : واژدا ، 247 ) ؛ مادريد ، كتابخانهى ملى
Gg . 152 ) 130
، نك : درنبورگ ، ص 21 ) .