ندارم ، اما اصطفن آن را به عربى درآورده است و من نيز تقريبا نيمى از آن را براى محمّد بن موسى به عربى ترجمه كرده بودم كه حادثهاى مانع از آن شد كه اين كار را به پايان برم . بعدها شاگرد من عيسى از من خواست آن را به سريانى ترجمه كنم و من نيز خواستهى او را برآوردم » ( ترجمههاى آثار جالينوس ، ش 42 ) .
نقلقولهاى آن با عنوان كتاب منفعة النفس در الحاوى ، 7 / 186 ، 249 .
[ 250 ] 34 . كتاب في أنّ الدم المحتبس في العروق الضوارب يجرى بالطبع [ 5038 ] ( كتاب في العروق الضوارب هل يجرى فيها الدم بالطبع أم لا )
، نك : كوهن ، 4 / 36 - 703 ؛ ديلس ، 1 / 71 ؛ شوبرينگ ، ص 38 ) ، دربارهى شريانها و اينكه آيا در آنها خون بهطور طبيعى جريان دارد يا نه .
حنين دربارهى محتوا و ترجمهى كتاب چنين مىگويد : « اين كتاب نيز شامل يك مقاله است و مقصود او همان است كه در عنوان كتاب آمده است . من در نوجوانى آن را براى جبريل به سريانى درآورده بودم ، اما از درستى آن اطمينان نداشتم ، زيرا دستنويس يونانى آن منحصربهفرد و پر غلط بود . سرانجام ( يكبار ديگر ) آن را از آغاز تا پايان به سريانى ترجمه كردم . عيسى بن يحيى نيز آن را به عربى درآورد » ( ترجمههاى آثار جالينوس ، ش 43 ) .
نسخه : اياصوفيه 3590 ( گ 50 پ - 37 پ ، ق 6 ه ، نك : ريتر - والتسر ، 810 ) ؛ همچنين « 1 » اياصوفيه 3631 ( گ 95 ر - 83 پ ، ق 6 ه ، نك : ريتر - والتسر ، 810 ) .
در اين مورد نك : فورلى ، ويلكى ، « ترجمهاى عربى كه برخى از مشكلات جالينوس را حل مىكند » « 2 » ، در :
The Classical Revue
، 86 ، 1972 م / 167 - 164 .
[ 251 ] 35 . كتاب في قوى الأدوية المسهلة [ 5039 ]
، نك : كوهن ، 11 / 42 - 323 ؛ ديلس ، 1 / 95 ؛ پوشمان / نويبورگر / پاگل ، 1 / 386 ؛ ونريش ، 260 ؛ اشتاين اشنايدر ، ش 75 ؛ شوبرينگ ، ص 46 ) ، دربارهى داروهاى مسهل .
حنين دربارهى كتاب و ترجمهى آن چنين مىگويد : « اين كتاب نيز از يك مقاله تشكيل مىشود و در آن روشن ساخته است كه اثر اسهالآور داروها نه چنان است كه هريك از آنها ، آنچه را كه در بدن به آن برمىخورد ، به طبيعت خود درمىآورد و سپس باز مىگردد و از بدن دفع مىشود ، بلكه هر دارويى يكى از اخلاط موافق و مشابه خود را به خود جذب مىكند . ايوب رهاوى اين مقاله را به سريانى درآورد . من دستنويس يونانى آن را دارم و آن را به سريانى نيز ترجمه كردم . عيسى بن
هامش
( 1 ) . از افزودههاى مندرج در انتهاى ج 7 .
( 2 ) ." An Arabic Translation solves some Problems in Galen " ..