دربارهى حركت ماهيچهها .
حنين دربارهى محتوا و ترجمهى كتاب مىگويد : « وى اين كتاب را در دو مقاله تدوين كرده و مقصود او آن است كه حركت ماهيچه ، گوناگونى و چگونگى آن را و نيز اين مسأله را كه وقتى خود ماهيچه يك حركت بيشتر ندارد ، روشن سازد . در اين كتاب ، همچنين ، دربارهى تنفس و اينكه آيا در شمار حركات ارادى يا طبيعى است بحث مىكند و نيز مسائل باريك بسيارى از اين مبحث را مورد بررسى قرار مىدهد . من اين كتاب را به سريانى ترجمه كردم و كسى پيش از من به اين كار نپرداخته است . اصطفن آن را به عربى درآورد و محمّد بن موسى از من خواست اين ترجمه را با متن يونانى مقابله و تصحيح كنم و من نيز چنين كردم » ( ترجمههاى آثار جالينوس ، ش 39 ) .
از اين كتاب در الحاوى ( 12 / 156 - 155 ) ياد شده است .
ماركوس تولدانوس آن را با عنوان
De motu musculorum
از عربى به لاتينى ترجمه كرده است ، نك : اشتاين اشنايدر ، ترجمههاى اروپايى ، ش 81 .
[ 248 ] 32 . الحاجة إلى النبض [ 5036 ]
، نك : كوهن ، 5 / 180 - 149 ؛ ديلس ، 1 / 74 - 73 ؛ پوشمان / نويبورگر / پاگل ، 1 / 385 ، ش 59 ؛ ونريش ، 254 ؛ اشتاين اشنايدر ، ش 28 ؛ شوبرينگ ، ص 40 ) ، دربارهى ضرورت نبض .
حنين راجع به محتوا و ترجمهى كتاب چنين مىگويد : « اين كتاب شامل يك مقاله است و جالينوس در آن فايدهى نبض را بيان كرده است . من آن را براى سلمويه ابن بنان به سريانى درآوردم و حبيش نيز آن را همراه با كتاب النبض الكبير به عربى ترجمه كرد . [ اسحاق بن حنين نيز پس از درگذشت پدرش آن را ترجمه كرد ] » ( ترجمههاى آثار جالينوس ، ش 41 ) .
نسخه : اين نوشته منحصرا در يك دستنويس يونانى بهجا مانده است . دستنويس عربى :
اياصوفيه 3590 ( گ 65 ر - 65 پ ، ق 6 ه ، نك : ريتر - والتسر ، 811 ) . عنوان دستنويس بهجا مانده مقالة جالينوس في منفعة النبض است كه محتملا از همه مشهورتر است و به همين صورت نيز در الحاوى ، 12 / 222 ؛ 17 / 36 ، 221 آمده است .
عناوين ترجمهى لاتين آن
De usu pulsuum
از ماركوس تولدانوس با آنچه گفته شد بيشتر مطابقت دارد ؛ در مورد دستنويسهاى متعدد آن نك : ديلس ، 1 / 74 .
[ 249 ] 33 . كتاب الحاجة إلى التنفّس يا منفعة النفس [ 5037 ]
، نك : كوهن ، 4 / 511 - 470 ؛ ديلس ، 1 / 70 ؛ پوشمان / نويبورگر / پاگل ، 1 / 385 ، ش 57 ؛ قس : ونريش ، ص 254 ؛ اشتاين اشنايدر ، ش 29 ؛ شوبرينگ ، ص 38 ) ، دربارهى نياز به تنفس ، يا فايدهى تنفس .
حنين در اينباره مىگويد : « اين كتاب نيز از يك مقاله تشكيل مىشود كه البته مقالهى مفصلى است و جالينوس طى آن از فايدهى تنفس بحث مىكند . از ترجمهى اين كتاب به سريانى اطلاعى