[ 144 ] 6 . أسقام الأرحام و علاجها [ 4932 ]
ابن ابى اصيبعه ( 1 / 34 ) از آن نام برده است .
[ 145 ] 7 . كتاب في النقرس [ 4933 ]
دربارهى نقرس . ابن ابى اصيبعه ( 1 / 34 ) از آن ياد كرده است .
ابن مطران « 1 » آن را در بستان الأطباء خود ( گ 59 پ ) ذكر مىكند .
آرخيگنس از جمله منابع ابن جزّار است ( نك : پس از اين ، ص 425 ) كه ترجمهى تأليف او به زبان لاتينى
Libellus de oblivione
، يا
de memoria et oblivione
به قسطنطين افريقايى منسوب است ، برجا مانده است ( نك : پس از اين ، ص 429 ) .
27 آنتيلوس 2030
آنتيلوس يكى از مهمترين پزشكان روزگار خود بود . او در ميانهى ق 2 م مىزيست . از آرخيگنس و جالينوس از او نقل مىكرد . قدرت آنتيلوس بيش از همه در قلمرو جراحى است . از آثار وى فقط قطعاتى در نوشتههاى پزشكان يونانى و عربى باقى مانده است . به نظر مىرسد پزشكان عرب با آثار آنتيلوس قدرى دير آشنا شده باشند ، مثلا يوحنا بن ماسويه و حنين بن اسحاق در آثارى كه دربارهى چشمپزشكى نوشتهاند از وى نام نمىبرند ، درحالىكه از زمان رازى به بعد پزشكان عرب به تكرار از وى نقل قول مىكنند . دستكم يكى از نوشتههاى وى بايد در نيمهى دوم ق 3 ه / 9 م به عربى ترجمه شده باشد ، زيرا رازى بدون ذكر نام كتاب او از وى نقل قول مىكند . فقط يك بار از كتاب انطيلس ( الحاوى ، 10 / 187 ) نام مىبرد . ابن نديم و ابن قفطى وى را نمىشناسند . اين هنر هيرشبرگ بود كه نخستين بار نقش آنتيلوس را در تحول چشمپزشكى نزد عربها به نحوى عالى روشن ساخت . وى و بعد مايرهوف به قسمتى از نقلقولهايى كه به نام او شده اشاره كردند و اهميت وى را روشن ساختند .
منابع : ابن ابى اصيبعه ، 1 / 109 ؛ لكلر ، 1 / 265 - 264 ؛ ولمان ، در :
Realenzy .
، 1 ، 2 ، 1894 م ، 45 - 2644 ؛ نويبورگر ، 1 / 405 - 403 ؛ گورلت ، تاريخ جرّاحى ، 1 / 486 - 474 ؛ ديلس ، 2 / 15 ؛ هيرشبرگ ، كتاب راهنما ، 2 / 214 - 210 ؛ همو ، « درمان آب سياه چشم به طريقهى آنتيلوس » « 2 » ( كه در آنجا مؤلف بر نقلقولهاى الحاوى استناد مىكند ) ، در :
Centralblatt fr Augenheilkunde
، 30 / 1906 م / 100 - 97 ؛ همو ، « مؤلفات خاص يونانى و رسالههاى مربوط به چشمپزشكى » « 3 » ، در :
Archiv fr Augenheilkunde
، 85 / 1919 م / 152 ؛ مايرهوف ، « عمل آب مرواريد از نظر آنتيل »
هامش
( 1 ) . از افزودههاى مندرج در انتهاى ج 7 .
( 2 ) ." Die Staroperation nach Antyllos " ..
( 3 ) ." Die griechischen Sonderschriften und Abhandlungen ber Augenheilkunde " .