كه در دسترس ماست برترى دارند و بدين سبب وسايل رفاه و آسايش در آن كشور توسعه يافته است .
و اما وضع درآمد و هزينه در همهء شهرها يكسان است و هر وقت درآمد فزونى يابد هزينه هم به همان نسبت افزون مىشود و بالعكس .
و هنگامى كه سطح درآمد و هزينه ترقى كند وضع زندگانى مردم هم بهبود مىيابد و شهر رو بتوسعه ميرود . هر چه دربارهء اين گونه مسائل ميشنوى منكر مشو و آنها را بفزونى عمران و آنچه از آن پديد مىآيد بر گردان و بسنج همچون :
محصولها و دارايىهايى كه بسبب آنها بخشش و ايثار براى جويندگان آن آسان مىشود . اين گونه نتايج عمران در بهبود زندگانى مردم و توسعهء شهرها تأثيرات شگرف دارد .
و نظير اين وضع را ميتوان از حيوانات ( غير اهلى ) در خانههاى يك شهر دريافت كه چگونه از لحاظ دور شدن از يك خانه يا نزديك شدن بخانهء ديگرى متفاوتند زيرا در حياط و پيرامون خانههاى توانگران و خداوندان نعمت كه سفرههاى رنگارنگ دارند به علت ريختن دانهها و پس ماندههاى سفره انواع جانوران از قبيل دستههاى مورچه و ديگر حشرات گرد ميآيند [ و در زير زمين آنها موشهاى فراوان خانه ميكنند و گربهها بدانها پناه مىبرند ] [ 1 ] و بر فراز آنها دستههاى پرندگان پرواز ميكنند تا آنكه از دانهها و خردهء فضولات آنها بهرهمند شوند و خود را از گرسنگى و تشنگى برهانند ، ولى در پيرامون خانههاى بينوايان و فقيران كه از لحاظ روزى در مضيقه هستند هيچ جانورى گرد نميآيد و در فضاى آنها هيچگونه پرندهاى پرواز نميكند و بزواياى مساكن ايشان نه موش و نه گربهاى پناه ميآورد چنان كه شاعر گويد :
پرندگان بجايى فرود ميآيند كه در آنجا دانه ريخته باشد ، آنها بخانههاى
هامش
[ 1 - ) ] قسمت داخل كروشه در چاپهاى مصر و بيروت نيست .