[ ديباچهء مؤلف ]
بنام خداوند بخشندهء مهربان [ 1 ] بندهء نيازمند به بخشايش پروردگار ، و توانگر به مهر او ، عبد الرحمن بن محمد بن خلدون حضرمى ، كه خداى تعالى ويرا كامياب كند ، گويد : ستايش يزدانى را كه عزت و جبروت ويژهء او و ملك و ملكوت [ 2 ] دريد اوست ، و او را صفات و نامهاى نيكوست [ 3 ] . دانايى كه هر چه به نجوى گفته مىشود يا خاموشى نهان مىكند ، از وى پنهان نيست [ 4 ] .
توانايى كه هيچ چيز در آسمانها و زمين او را عاجز نميكند و از وى ناپيدا نيست [ 5 ] . ما را از خاك بر صورت انسان بيافريد ، و از نسلها و ملتهاى متوالى بشر آبادانى زمين را خواست [ 6 ] ، و روزى ما را از آن ميسر ساخت ، و در پناه خويشاوندان و خاندانها ما را گرد يك ديگر آورد و روزى و خوراك ما را فراهم فرمود ، گردش ايام و روزگارها را سبب فرسودگى ما ساخت و سرنوشتمان را بدست مرگ سپرد . او را بقا و پايداريست و اوست زندهاى كه نميرد [ 7 ] .
و درود و سلام بر خواجه و سرور ما محمد پيامبر امى عربى باد ، آنكه صفتش در تورات و انجيل نوشته شده است [ 8 ] ، و آنكه پيش از گردش سال و ماه
هامش
[ 1 - ) ] اللهم صلى على سيدنا محمد و آله و صحبه ( ينى )
[ 2 - ) ] اشاره بآيهء 90 ، س : المؤمنون : قُلْ من بِيَدِهِ مَلَكُوتُ كُلِّ شَيْءٍ 23 : 88 ، و آيهء 72 ، س : يس .
[ 3 - ) ] وَ لِلّهِ الْأَسْماءُ الْحُسْنى 7 : 180 س : الاعراف ، آ : 179 .
[ 4 ، 5 ] اشاره بآيات بسياريست چون : عالِمِ الْغَيْبِ لا يَعْزُبُ عَنْهُ مِثْقالُ ذَرَّةٍ . . . 34 : 3 س : السباء آيهء 3 و در ضمن صحت چاپ ( پ ) و ( ب ) را كه بجاى آن « فلا يغرب » آوردهاند ثابت مىكند و هم اشاره به : وَ ما كانَ الله لِيُعْجِزَهُ من شَيْءٍ في السَّماواتِ وَ لا في الْأَرْضِ 35 : 44 ، س : الفاطر ، آ ، 34 و بسى از آيات ديگر كه در سور مختلف آمده است .
[ 6 - ) ] اشاره بآيهء 64 ، س ، الهود : هُوَ أَنْشَأَكُمْ من الْأَرْضِ وَ اسْتَعْمَرَكُمْ فِيها 11 : 61 .
[ 7 - ) ] اشاره بآيهء : تَوَكَّلْ عَلَى الْحَيِّ الَّذِي لا يَمُوتُ 25 : 58 ، س : الفرقان ، آ : 60 .
[ 8 - ) ] اشاره بآيهء : الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِيَّ الْأُمِّيَّ الَّذِي يَجِدُونَهُ مَكْتُوباً عِنْدَهُمْ في التَّوْراةِ وَ الْإِنْجِيلِ 7 : 157 ، س : الاعراف ، آ : 157 .