باشد . و در مغرب بخشى در اين باره هست كه آن را بكتاب مزبور نسبت ميدهند و موسوم به « جفر صغير » است و به ظاهر كتاب مزبور براى خاندان عبد المؤمن [ 1 ] تنظيم يافته است از اين رو كه تاريخ پادشاهان گذشتهء اين دودمان بتفصيل ياد شده است و غيبگوييهاى مربوط بوقايع گذشتهء آنان مطابق با واقع است ولى آنچه مربوط بمتأخران مىباشد دروغ است .
و پس از مرگ كندى در دولت عباسيان ستارهشناسانى پديد آمده و كتبى در بارهء پيشگويى وقايع داشتهاند و با مراجعه بتاريخ طبرى در بارهء اخبار مهدى [ 2 ] كه از ابو بديل يكى از برگزيدگان نمكپروردهء دولت ( عباسيان ) نقل مىكند اين حقيقت آشكار مىشود . ابو بديل گويد هنگامى كه ربيع و حسن همراه رشيد در روزگار پدرش در غزو ( جهاد ) بودند مرا احضار كردند [ 3 ] من نيمه شب بسوى ربيع و حسن شتافتم و ناگهان ديدم يكى از كتب دولت يعنى پيشگوييها در نزد آنانست و يكباره ديدم مدت فرمانروايى مهدى در آن ده سال است . گفتم اين كتاب بر مهدى پوشيده نخواهد ماند در صورتى كه آنچه از ( مدت ) دولت او گذشته ، سپرى شده است و هر گاه بر آن آگاه گردد چنانست كه شما خبر مرگش را به او دادهايد . گفتند چاره چيست ؟ من عنبسهء وراق را كه يكى از موالى خاندان بديل بود خواستم و بوى گفتم اين ورق را عوض كن و بجاى عدد ده رقم چهل بنويس و او آن را چنان مطابق اصل نوشت كه خدا گواه است اگر رقم ده را در ورق پيشين و رقم چهل را در ورقى كه او نوشته بود نميديدم هرگز ترديد به خود راه نميدادم كه نوشتهء او عين نوشتهء پيشين است .
از آن پس مردم در بارهء پيشگويى دولتها بنظم و نثر و بحر رجز آثار فراوان و گوناگونى بيادگار گذاشتند كه بسيارى از آنها در ميان مردم پراكنده است و آنها را ملاحم ( چكامههاى پيشگويى ) مينامند .
برخى از آثار مزبور در بارهء اخبار آيندهء ملت اسلام بطور عموم و
هامش
[ 1 - ) ] عبد المؤمن بنيان گذار دولت موحدان بوده است .
[ 2 - ) ] پدر رشيد .
[ 3 - ) ] از ( پ ) در ( ا ) چنين است : من بسوى آنها گسيل شدم .