تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ابن خلدون ( مقدمه تاريخ ابن خلدون ) ( فارسى ) — صفحة 630

مساهمون:

ص٦٣٠
فتنه برانگيخته خواهد شد تا آنكه مناديگرى از آسمان ندا در ميدهد كه امير شما فلان است ، انتهى . و در زنجير اسناد اين حديث نام مثنى بن صباح است كه بسيار ضعيف مىباشد و گذشته ازين در حديث نام مهدى تصريح نشده است بلكه محدثان از لحاظ انس به اين موضوع آن را در ذيل فصول و ترجمهء احوال مهدى آورده‌اند . اينست كليهء احاديثى كه ائمهء حديث آنها را دربارهء مهدى و ظهور وى در آخر الزمان تخريج كرده‌اند و احاديث مزبور چنان كه ديدى بجز قليل و بلكه كمتر آنها خالى از انتقاد نيست . و چه بسا كه منكران اين موضوع متمسك بحديثى ميشوند كه محمد بن خالد جندى آن را از ابان بن صالح و او از ابو عياش و وى از حسن بصرى و او از انس بن مالك بدينسان روايت كرده است : انس بن مالك از پيامبر ، ص ، حديث كرد كه فرمود : بجز عيسى بن مريم مهديى وجود نخواهد داشت . و يحيى بن معين دربارهء محمد بن خالد جندى گفته است كه او مورد اعتماد است . و بيهقى گفته است تنها محمد بن خالد بروايت آن اختصاص يافته است . و حاكم دربارهء وى گفته است كه او مردى گمنام و مجهولست . و در كيفيت اسناد آن نيز اختلاف شده است چنان كه يك بار آن را چنان كه ياد كرديم روايت ميكنند و آن را به محمد بن ادريس شافعى نسبت ميدهند ، و بار ديگر آن را از محمد بن خالد ، از ابان ، از حسن ، از پيامبر ، ص ، بطور مرسل [ 1 ] روايت ميكنند . بيهقى گفته است به روايت محمد بن خالد رجوع شده است و او مجهول است و سند از ابان ، متروك است ، و از حسن از نبى ، ص ، منقطع است و در جمله پس حديث ضعيف و مضطرب است . و برخى هم گفته‌اند معنى اينكه : « بجز عيسى مهديى نيست » اينست كه جز عيسى كسى در مهد ( گهواره ) سخن نميگويد [ 2 ] و ميخواهند با اين تأويل
هامش
[ 1 - ) ] مرسل عبارت از يك متن بدون اسناد يا متنى است كه اسناد آن از آخر زنجير ناقص باشد چنان كه يك يا چند نام راوى از آن حذف گردد كه بايد آن را بجويند و هم بر اسنادى اطلاق مىشود كه در چند نام تابعى ( يا نام دومين راوى آن ) اشتباه شده باشد . [ 2 - ) ] اشاره به : وَ يُكَلِّمُ النّاسَ في الْمَهْدِ 3 : 46 . سورهء آل عمران ، آيهء 41 .