ابى النجود [ 1 ] يكى از قراء سبعه از زر بن حبيش [ 2 ] از عبد الله بن مسعود از پيامبر ، ص ، تخريج كردهاند بدينسان : اگر از دنيا بجز يك روز باقى نماند ( زايده گويد ) [ 3 ] خدا آن روز را دراز مىكند تا ( مردى از « دودمان » من يا ) از خاندان مرا برانگيزد كه نام او و نام پدرش با نام من و نام پدرم يكيست . اين لفظ ابو داود است و بر آن سكوت كرده است و در رسالهء مشهور خود گفته است آنچه در كتاب خود بر آن سكوت كرده است از حديثهاى شايسته مىباشد . و لفظ ترمذى چنين است : دنيا از ميان نميرود مگر آنكه مردى از خاندان من كه نام او با نام من يكيست بر عرب فرمانروا مىشود . و در لفظ ديگر چنين است : تا اينكه بعد مردى از خاندانم بولايت برسد . و دربارهء هر دو لفظ گويد حديثى حسن و صحيح است .
و هم آن را از طريقى موقوف بر ابو هريره روايت كرده است .
و حاكم گويد : ثورى [ 4 ] و شعبه و زايده و ديگر از ائمهء مسلمانان از عاصم آن را نقل كردهاند . و گويد : و كليهء طرق عاصم بروايت از زر و او بروايت از عبد الله بنابر آنچه اصل آنها را از استدلال به اخبار عاصم آشكار كردم صحيح است ، زيرا او يكى از پيشوايان مسلمانان است ، انتهى .
ولى احمد بن حنبل گفته است كه عاصم مردى صالح و قارى قرآن و نيكوكار و ثقه بوده است ليكن اعمش حافظه بهتر و قوىتر از عاصم داشت ، و همچنين شعبه اعمش را در تثبيت حديث بر عاصم ترجيح ميداده است .
و عجلى گويد در خصوص روايات او از زر و ابى وائل دربارهء او اختلاف روى داده است و اين گفته اشاره به ضعف روايت او از آنهاست .
و محمد بن سعد گويد : عاصم مردى ثقه بود ولى در احاديث بسيار اشتباه ميكرد و يعقوب بن سفيان گويد در حديث او اضطراب است .
و عبد الرحمن بن ابى حاتم گويد بپدرم گفتم كه ابو زرعه ميگويد عاصم مردى ثقه است ، گفت اين مرتبه را ندارد . و ابن عليه دربارهء او گفتگو كرده و گفته است هر كس نام او عاصم بوده سوء حفظ داشته است . و ابو حاتم گويد : محل
هامش
[ 1 - ) ] ابو بكر عاصم بن ابى النجود از موالى قبيلهء جذيمة و متبحر در علوم قرآن متوفى بسال 127 هجرى .
[ 2 - ) ] از « ينى » در ( پ ) : از : زر بن ابى جيش است .
[ 3 - ) ] از « ينى » .
[ 4 - ) ] « ينى » ترمذى و شعبه و زايده .