نوشتهاند : « مؤلف ( اين نسخه را ) خوانده و به خط خود عناوين آن را نوشته و نسخهء پاكنويس شدهء خود او بوده است و در بعضى موارد اصلاحات و تنقيحات و جرح و تعديلها و اضافات و نقصانها به خط خود در آن نموده است . اين نسخه يكى از سه نسخهاى است كه در اينجا ( تركيه ) با خصوصياتى نظير آنها موجود است و متعلق به « ينى جامع » است » .
بارى در طى انتشار دو جلد اين ترجمه كه قريب يك سال به طول انجاميد بسيارى از نويسندگان و دانشمندان عزيز و دوستان گرامى نگارنده در مجلهها و جرايد پايتخت و روزنامهها و مطبوعات مختلف شهرستانها در ضمن مقالههاى انتقادى و تقريظها يا سخنرانيهاى خود اين ذره بىمقدار را مشمول عناياتى فرمودند كه به هيچ رو خويش را در خور آن همه محبت و تشويق نمىدانستم و اينك سپاسگزارى خويش را لازم مىشمرم و از ميان آن همه مقالهها و تقريظها نقل قسمتى از مقالهاى را كه مجله الدراسات بمديريت دانشمند ارجمند آقاى دكتر محمدى استاد سابق دانشگاه تهران و استاد كنونى كرسى ادبيات فارسى دانشگاه لبنان منتشر ساخته است بىمناسبت نمىدانم [ 1 ] . از اين رو كه در اين مقاله به رنج واقعى نگارنده بدقت توجه كرده و يادآور شدهاند كه « مترجم پيش از ترجمه نسخهء مصححى فراهم آورده و
هامش
[ 1 - ) ] قسمتى از مقاله مزبور چنين است : و قد قدم الاستاد گنابادى ترجمته بدراسة وافية للمقدمة و عصر صاحبها و سيرته ، معددا النسخ التى رجع اليها و قارن بينها - من نسخة نصر هورينى المطبوعة فى القرن الماضى سنة 1274 هجرية الى آخر طبعة له فى وقتنا الحاضر ، طبعة دار الكتاب اللبنانى - و موردا نماذج لاختلاف هذه النسخ و ما فى معظمها من اخطاء ، و قد سعى المترجم سعيا حثيثا فى تصحيح الاخطاء التى وجدها فى تلك النسخ على ضوء المقارنة بينها و استخلاص نسخة مصححة منها اولا ثم ترجمتها الى الفارسية . و قد عرض فى دراسته فى المقدمة لموضاعات هامة ، كقيمة « كتاب العبر و ديوان المبتدأ و الخبر . . . » و آراء المستشرقين و المورخين و علماء الاجتماع و الاقتصاد و النقاد المعاصرين فى مقدمة ابن خلدون و هو هنا يورد عرضا تاريخيا لاهم الافكار حول هذا الكتاب و للعديد من الاشخاص الذين درسوه و نقدوه ، يظهر فيه مدى سعة اطلاع المترجم و دقته ، ثم يعرض سيرة ابن خلدون و يتعرض لعصره و البيئات التى تقلب فيها . و عدا هذه المقدمة التى احتلت سبعين صفحه ، تستغرق الصفحات المترجمة عن مقدمة ابن خلدون نفسها 1296 صفحة طبعت فى جزءين ، هذا بالاضافة الى توضيحات و ملاحظات و فهارس مستقلة للاشخاص و الاماكن و القبائل و الشعوب و للكتب و لمصادر الدراسة استغرقت 150 صفحه .
و لغة الترجمة سلسة ، و تدل دقة الترجمة و حسن التعبير عن دقايق المعانى و الافكار على ان للمترجم ضلعا كبيرا فى فهم دقائق العربية و قدرة ادبية على الكتابة الفارسية تؤهله لاظهار هذا الاثر العربى العريق فى ثوب فارسى قشيب يظهر جماله و بهائه . ( از الدراسات الادبية نشريهء دانشگاه لبنان سال 4 شماره 1 ص 93 ) .