پسنديده مسابقهوار بكوش و هيچ چيزى را بر آن مقدم مدار تا فرجام كار ستودهاى داشته باشى ، انشاء الله تعالى .
و به هر يك از استانهايى كه زير فرمانروايى تست كسانى امين گسيل كن تا اخبار مربوط بكارگزارانت را به تو خبر دهند و روش كار و طرز رفتار آنها را براى تو بنويسند تا چنان از وضع كار آنان آگاه شوى كه گويى با همهء كارگزاران خود در تمام كارهاىشان همراهى و طرز رفتار ايشان را به چشم مىبينى .
و هر گاه بخواهى كارگزاران خود را بكارى فرمان دهى در فرجام دستورى كه ميخواهى صادر كنى نيك بينديش آنگاه اگر آن را مايهء سلامت و بهبود مردم بيابى و اميدوار شوى كه بدان ميتوان رعيت را از گزندها رهانيد و كار نيك انجام داد آن وقت دستور خويش را صادر كن و گر نه از آن منصرف شو و به كسانى مراجعه كن كه در آن بينايى و آگاهى دارند ، سپس بسيچ و وسايل آن را بكمال فراهم كن زيرا چه بسا كه مرد در امرى مىانديشد و آن را بر وفق دلخواه خود انجام مىدهد و آنگاه اين عمل ، او را گمراه مىسازد و بشگفتى وا ميدارد و اگر در فرجام آن نينديشد سبب نابودى او مىشود و كارش به تباهى مىگرايد .
پس در هر كارى كه آغاز ميكنى دور انديشى و احتياط را از دست مده و پس از يارى خداى عز و جل آن را با نيرو و بسيچ بتن خويش انجام ده . و در همهء كارها همواره از پروردگار خويش طلب خير كن . و كار امروز را بفردا ميفكن و پيوسته آن را بتن خويش پايان ده چه فردا هم كارها و پيش آمدهايى پديد ميآيد كه ترا از كار بتأخير انداختهء امروز باز ميدارد . و بدانكه هر گاه روزى سپرى شود آنچه در آن باشد نيز سپرى ميگردد و اگر كار امروز را بتأخير افكنى فردا كار دو روز در پيش تو گرد خواهد آمد و چنين وضعى ترا سنگين بار خواهد كرد چنان كه سرانجام به بيمارى تو منجر گردد ، ولى اگر هر روز كار همان روز را انجام دهى روح و بدنت قرين آرامش و آسايش مىشود و امور سلطان را استوار ميكنى .
تاريخ ابن خلدون ( مقدمه تاريخ ابن خلدون ) ( فارسى ) — صفحة 603
مساهمون: ابن خلدون
ص٦٠٣