پسنديدند به كار بردن ساز كارزار بود . چنان كه آن را متداول كردند و به كار گزارانشان اجازه دادند از لحاظ بزرگداشت پادشاهى و اركان آن ساز كارزار را به كار برند و بسيارى از اوقات خليفهء عباسيان يا عبيديان ( فاطميان ) دستور مىداد درفش كارگزارى را كه بمرزبانى يا سردارى سپاه برگزيده شده بود ببندند و ترتيب دهند و از خانهء خليفه يا خانهء خود در ميان موكبى از بندداران و دارندگان و نوازندگان ساز كارزار خارج ميشد چنان كه جز بوسيلهء بسيارى يا كمى درفشها يا رنگ خاصى كه بند خليفه بدان اختصاص داشت ، مانند رنگ سياه ، ممكن نبود موكب او را از موكب خليفه باز شناخت زيرا بندهاى خلفاى عباسى سياه بود تا نشانهء غمگسارى بر شهداى ايشان از بنى هاشم و نكوهش بر بنى اميه باشد كه گروهى از خاندان ايشان را بقتل رسانيده بودند و به همين سبب آنان را « مسودة » [ 1 ] ميناميدند .
و چون ميان هاشميان جدايى افتاد و طالبيان از هر سوى و در هر عصرى با عباسيان بستيز برخاستند در اين باره نيز با عباسيان مخالفت كردند و بندهاى سپيد به كار ميبردند و آنها را « مبيضة » [ 2 ] ، سپيد جامگان ، ميناميدند و از اين رو قيام كنندگان [ 3 ] روزگار عبيديان و كسانى از طالبيان را كه درين عصر در مشرق خروج كردهاند مانند داعى ( مبلغ ) طبرستان و داعى صعدة يا ديگر كسانى كه بدعت رافضى را تبليغ ميكنند ، چون قرمطيان ، سپيد جامگان ميخوانند .
و چون مأمون از پوشيدن جامهء سياه و به كار بردن اين شعار در دولت خود منصرف گرديد رنگ سبز را برگزيد و از اين رو بند او سبز رنگ بود .
و اما شماره و فزونى بندها و درفشهايى را كه به كار مىبرند نميتوان
هامش
[ 1 - ) ] صاحب اقرب الموارد آرد : « المسودة » ( بضم م - فتح س - كسر « و » مشدد ) لقب خلفاى عباسيان است زيرا ايشان بر خلاف ثنوية كه جامهء سپيد مىپوشيدند ملبس بجامهء سياه بودند .
[ 2 - ) ] مبيضة ( بضم م - فتح ب - كسر « ى » مشدد - فتح ص ) همراهان مقنع را بدين كلمه ميخواندند كه جامهء سپيد مىپوشيدند براى مخالفت با « مسودة » اين اشتباه را ادوارد براون نيز در تاريخ ادبيات مرتكب شده و تنها شعار پيروان مقنع را كه گويا مزدكى بودهاند سپيد جامگى دانسته است در صورتى كه سپيد جامگى و بر افراشتن رايت سپيد شعار هر دستهاى بود كه به مبارزه با عباسيان بر ميخاست و بيشتر قيام كنندگان عصر عباسيان كه از شيعيان زيدى بودند و از خاندان پيامبر ، هنگام خروج رايت سپيد بر مىافراشتند و بدينسان از سياه جامگى كه شعار عباسيان بود روى بر مىتافتند . رجوع به البدء و التاريخ بخش قيامهاى زيديان شود .
[ 3 - ) ] ظاهرا « تأثر » به « سائر » تصحيف شده است .