خدمت مىكنند [ 1 ] ميآزمايند و در امور ايشان مداخله ميكنند مىتوانند از توصيف سياست رام كردن حيوانات ( كه ما ياد كرديم ) نمونههايى براى وظيفهء خود بدست آورند ، ولى نويسنده در پرتو فضل و ادب و هنر شريف و چاره جوييهاى دقيق و چگونگى رفتار خويش با كسانى كه همسخن او ميشوند و با وى ببحث و مناظره ميپردازند و يا او گفتهء آنها را در مىيابد و يا از شكوه و سطوت آنان ميهراسد ، بطريق اولى بايد با خدايگان خويش برفق و مدارا رفتار كند و كژيهاى او را راست و مستقيم سازد . او كجا و رام كنندهء بهايمى كه نه مىتوانند پاسخ بدهند و نه صواب و خطا را از هم باز ميشناسند و نه درك پرسشى ميكنند جز به همين اندازه كه صاحبشان آنها را براى سوار شدن آماده مىكند .
آگاه باشيد ، خداى شما را ببخشايد ، در رأى و نظر خويش همواره جنبهء همراهى و سود آن را مراعات كنيد و در آن فكر و انديشهء خويش را تا حد امكان به كار بريد تا آنكه باذن خداى كسى كه مصاحب او هستيد با شما بسردى و بىمهرى رفتار نكند و همنشينى شما را گران نشمارد و از جفا كارى او در امان باشيد و با شما از در سازگارى و موافقت در آيد و مشمول دوستى و مهربانى وى گرديد ، انشاء الله ، و نبايد هيچيك از شما در وضع مجلس و جامه و مركوب و خوراك و آشاميدنى و بنا و خادمان و ديگر امور گوناگون مخصوص به خود از اندازهء شايسته و لازم خويش تجاوز كنيد زيرا با آنكه خداوند شما را بشرف هنرى كه داريد بر ديگران برترى داده در عين حال از خدمتگزارانى بشمار ميرويد كه سزاوار نيست در خدمتگزارى خويش كوتاهى و تقصير از شما سر بزند و كارگزاران و امينانى هستيد كه اعمال تضييع و تبذير از شما قابل اغماض نيست .
و در تمام نكاتى كه براى شما ياد كردم و اندرزهايى كه بر شما خواندم براى پاكدامنى خويش از ميانه روى و اقتصاد يارى بجوييد و از تلفكاريهاى اسراف و بدفرجامى تجمل خواهى و نازپروردگى بپرهيزيد ، چه اين دو شيوه فقر و بينوايى ببار ميآورند و بندگان را دچار خوارى ميكنند و كسانى كه بدانها متصف باشند
هامش
[ 1 - ) ] صورت متن : از « ينى » است . در چاپهاى مصر و بيروت بجاى : و خدمهم و جربهم است .