اجازه از كسى نيست ، ولى ديوانگان هيچگونه تصرفى در خلق ندارند .
اين فصلى بود كه سياق كلام ما را بدان كشانيد . و خدا راهنماى انسان براستى و حقيقت است .
فصل
برخى از كسان مىپندارند كه براى درك امور غيبى بدون غيبت شخص از عالم حس نيز معلومات و وسايلى وجود دارد .
و ستاره شناسان ازين دسته بشمار ميروند كه اطلاعات و پيشگوييهاى آنان مبتنى بر تأثير اوضاع ستارگان در يك ديگر است ، چه معتقداند اقتضاى مواقع ستارگان در آسمان و آثار آنها در عناصر و نتايجى كه از امتزاج ميان طبايع آنها در نتيجهء تقابل حاصل مىشود و در تركيب و مزاج هوا تأثير مىبخشد بر حوادث و اوضاعى دلالت مىكند كه ميتوان آنها را كشف كرد .
ليكن اين گروه بهيچرو بهرهاى از غيبگويى ندارند ، بلكه همهء پيشگوييهاى آنان حدسيات و تخميناتى است كه مبتنى بر تأثيرات نجومى و خاصيت و مزاجى است كه بسبب آنها در هوا حاصل مىشود و بر اين معلومات نجومى گمانها و حدسهاى خود را ميافزايند و آن وقت خبر دهندهء از اين تفاصيل دربارهء جزئيات اين جهان آگاهى مىيابد ، چنان كه بطليموس در اين باره گفتگو كرده است . و ما بطلان اين نوع پيشگويى را در جاى خود ، اگر خدا بخواهد ، آشكار خواهيم ساخت . و اين شيوهء پيشگويى بفرض كه بثبوت هم برسد غايت و نتيجهء آن حدسى و تخمينى بيش نيست و بمسائلى كه دربارهء مغيبات ديگر ياد كرديم هيچگونه ارتباطى ندارد . و ازين گروه دستهاى از عاميان هستند كه براى استخراج غيب و شناختن كائنات صناعتى استنباط كرده و آن را بنام خط رمل [ 1 ] خواندهاند ، و اين نام منسوب به مادهاى است كه عمل خود را در آن انجام ميدهند . خلاصهء اين صناعت اينست كه ايشان از چندين نقطه اشكالى درست ميكنند كه داراى چهار مرتبه مىباشد و اشكال مزبور بر حسب اختلاف
هامش
[ 1 - ) ]geomancie