تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ابن خلدون ( مقدمه تاريخ ابن خلدون ) ( فارسى ) — صفحة 147

مساهمون:

ص١٤٧
بخش نخستين و دوم اين اقليم در زير آب واقع شده است و بيشتر آن قسمت هم در بخش دوم است . و در بخش نخستين تنها كناره‌اى از آن ديده مىشود كه بسوى شمال منحرف است و بقيهء آن با قطعه‌اى از دريا كه دايره‌وار بر آن محيط است در بخش دوم اقليم ششم واقع است و اين قسمت را در آنجا ياد كرديم . و ميان اين جزيره و خشكى گذرگاهى وجود دارد كه عرض آن دوازده ميل است ، و در پشت اين جزيره در ناحيهء شمال بخش دوم جزيرهء رسلانده [ 1 ] واقع است كه طول آن از باختر بخاور است . و بيشتر بخش سوم اين اقليم نيز در آب فرو رفته است بجز قطعهء مستطيلى در جنوب آن كه در قسمت خاورى پهناور مىشود و همين قسمت محل پيوستگى اين بخش به سرزمين فلونية ( پلونى ) [ 2 ] مىباشد چنان كه ذكر آن در بخش سوم اقليم ششم گذشت و يادآور شديم كه آن سرزمين در شمال آن است ، و در قطعه‌اى از دريا كه اين بخش را فرا گرفته است و بخصوص در جانب غربى آن به صورت قسمت مستدير پهناوريست [ 3 ] اين قسمت از بابى كه در جنوب آنست به خشكى متصل مىشود و اين باب ببلاد فلونية ( پلونى ) منتهى ميگردد . و جزيره ( يا شبه جزيرهء ) برقاغة [ 4 ] ( نروژ ) در شمال آنست كه در جهت شمال از باختر بخاور كشيده شده است و قسمت شمال بخش چهارم اين اقليم را سرتاسر درياى محيط فرا گرفته ولى جنوب آن بيرون از آبست . و سرزمين فيمازك [ 5 ] متعلق بتركان در باختر آن واقع است و در خاور آن بلاد طبست [ 6 ] و آنگاه سرزمين رسلانده [ 7 ]
هامش
[ 1 - ) ] ( بكسر « ر » ) دسلان مينويسد : در نقشه‌هاى قديم رسلانده در شمال اكسLEcosseيا اسكوسيه واقع است كه شبه جزيرهء كوچكى را نشان ميدهد همچنانكه ادريسى ايرلند را غزلنده ناميده ميتوان بر همان قياس رسلانده را ايسلاندLislandeLدانست ، [ 2 - ) ] همان بلونى «Pologne» است . [ 3 - ) ] اين جزيره دانمارك (Danemark) است ( دسلان ، بنقل از ادريسى حاشيهء ص 164 ج 1 ) . [ 4 - ) ] در چاپهاى مختلف « بر عاقبة » و « بوقاعه » و « برقاغه » آمده است ولى صحيحتر صورتى است كه ادريسى بدينسان : « نرباغه » ( بضم ن - فتح غ ) آورده و با نروژLNorwegeتطبيق مىشود . [ 5 - ) ] در ادريسى « فيمازك » در چاپهاى مصر « قيمازك » است . [ 6 - ) ] ( بفتح ط - كسر - س ) و در بعضى چاپها « طست » است و دسلان مينويسد : شايد منظور شهرTaasthusدر فنلاند است . [ 7 - ) ]Reslanda، دسلان مينويسد : در نقشه‌هاى قديمLeslandaاست و شايد منظور استونىI , Esthonieاست .