تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ابن خلدون ( مقدمه تاريخ ابن خلدون ) ( فارسى ) — صفحة 133

مساهمون:

ص١٣٣
قطعه در خاور اندلس شهر تطيله [ 1 ] است كه نزديك پايان جنوبى اين بخش در خاور قستاليه واقع است و در شمال و خاور اين نواحى شهر وشقه [ 2 ] ديده مىشود و باز در سمت شمال خاورى آن شهر بنبلونه [ 3 ] واقع است و در باختر بنبلونه قسطاله [ 4 ] ديده مىشود و از آن پس ناجره [ 5 ] ميان اين شهر و برغشت ( بورگو ) واقع مىباشد . و در وسط اين قطعه رشته كوه عظيمى بموازات دريا و ضلع شمال شرقى آن پديدار مىشود و نزديك بنبلونه در جهت خاورى كه ياد كرديم پيش از آنكه در جنوب و در اقليم چهارم بدرياى روم متصل شود بكنارهء اين ضلع دريا مىپيوندد و از جهت خاور براى كشور اندلس بمنزلهء مانعى مىشود . و پيچ و خمهاى آن مانند ابوابى براى كشور است كه به نواحى غشكونيه [ 6 ] ( گاسكن ) منتهى مىشود و نواحى مزبور متعلق بملتهاى فرنگ مىباشد . و از جملهء شهرهاى آن كه از اقليم چهارم بشمار ميروند ميتوان برشلونه ( بارسلن ) و اربونه را نام برد كه بر ساحل درياى روم واقع‌اند و جرنده ( ژيرن ) و قرقشونه ( كاركاسن ) از جهت شمال در پشت آنها واقع است و آنچه از اين ناحيه متعلق به اين بخش پنجم است عبارت از : طلوشه [ 7 ] ( تولوز ) مىباشد كه در شمال جرنده واقع است . و اما قسمت خشكى اين بخش نخستين در جهت خاور قطعه‌ايست كه به شكل مثلث درازيست و زاويهء حادهء آن از سمت خاور در پشت كوه برنات ( پيرنه ) [ 8 ] واقع است . و در اين قطعه بر ساحل درياى محيط و بر نوك قطعه‌اى كه كوه پيرنه بدان پيوسته است شهر بيونه [ 9 ] ديده مىشود . و در پايان اين قطعه در جهت شمال شرقى اين بخش سرزمين بيطو [ 10 ] واقع است كه بملتهاى فرنگ متعلق است و تا آخر اين بخش امتداد مىيابد و در سمت غربى بخش دوم سرزمين غشكونيه واقع است .
هامش
[ 1 - ) ] ( بضم ت - فتح ط - ل ). Todela[ 2 - ) ] ( بضم و - فتح ق ). Huesca[ 3 - ) ] ( بفتح ب - كسر - ب - فتح ن )Pampeluneدر چاپهاى مصر « ينبلونه » است . [ 4 - ) ] ( بفتح ق - ل ). Estella[ 5 - ) ] ( بكسر ج - فتح ر )NajeraياLNaxera، « تاجره » در چاپهاى مصر غلط است . [ 6 - ) ]Gascon[ 7 - ) ] ( بضم ط - فتح ش )Toulouse[ 8 - ) ]LPortيا (Pyrenee) . [ 9 - ) ] ( بفتح ب - ن )Bayonne، « نيونه » در چاپهاى مصر غلط است . [ 10 - ) ] ( بفتح ب )LPoitou« بنطو » در چاپهاى مصر غلط است .
تاريخ ابن خلدون ( مقدمه تاريخ ابن خلدون ) ( فارسى ) — صفحة 133 | ابن خلدون / محمد پروين گنابادى