جنوب غربى اين بخش را كوه استراباد كه در بخش هفتم پديدار ميگردد احاطه كرده ، كوه مزبور در ناحيهء غربى اين بخش نمودار مىشود و بر اين زاويه احاطه مىيابد و در همين زاويه بقيهء بلاد هرات واقع است و اين كوه از اقليم سوم ميان هرات و گوزگان ميگذرد تا بكوه بتم مىپيوندد ، چنان كه آن را در آن اقليم ياد كرديم .
و در قسمت خاورى رود جيحون و جنوب اين بخش نواحى بخارا و آنگاه سعد است كه حاكمنشين آنها سمرقند مىباشد سپس نواحى اسروشنه ديده مىشود و از جملهء بلاد آن خجند مىباشد كه آخرين قسمت خاورى اين بخش بشمار ميرود و در شمال سمرقند و اسروشنه سرزمين ايلاق [ 1 ] است آنگاه در شمال ايلاق سرزمين چاچ مىباشد كه تا پايان شرقى اين بخش امتداد دارد و قطعهاى از بخش نهم را نيز فرا مىگيرد ، و در جنوب اين قطعه بقيهء سرزمين فرغانه واقع است از اين قطعهاى كه در بخش نهم واقع است رود چاچ خارج مىشود كه در بخش هشتم مىگذرد تا سرانجام نزديك محل خروج آن از شمال بخش هشتم باقليم پنجم ، در رود جيحون ميريزد و در سرزمين ايلاق رودى كه از بخش نهم اقليم سوم از مرزهاى كشور تبت ميآيد بدان در ميآميزد و پيش از خارج شدن آن از بخش نهم رود فرغانه نيز بدان مىپيوندد و در روبروى رود چاچ كوه جبراغون [ 2 ] ديده مىشود كه از اقليم پنجم آغاز ميگردد و بسوى جنوب خاورى متوجه مىشود تا بجانب بخش نهم بيرون ميرود و بر سرزمين چاچ احاطه مىيابد سپس در بخش نهم خميدگى پيدا مىكند و تا جنوب آن بخش بر چاچ و فرغانه كه در آن بخش است احاطه مييابد و آنگاه در اقليم سوم داخل مىشود و ميان رود چاچ و كنارهء اين كوه در وسط اين بخش نواحى فاراب است و ميان آن شهر و سرزمين بخارا و خوارزم فلات خشكى واقع است و در زاويهء اين بخش از سمت شمال و خاور سرزمين خجند ديده مىشود كه شهرهاى اسفيجاب و طراز در آن مىباشد و در ناحيهء باخترى بخش نهم اين اقليم پس از سرزمين فرغانه و چاچ ، در جنوب ناحيهء خرلخ [ 3 ] و در شمال سرزمين
هامش
[ 1 - ) ] در مشترك آمده كه اقليم ايلاق متصل باقليم چاچ است و فاصلهاى ميان آن دو نيست و ايلاق بكسر « همزه » و سكون « يا » پس از آنست . حاشيهء ا . ه .
[ 2 - ) ] جيراغون ( ن . ل )
[ 3 - ) ] خزلجيه ( ن . ل )