چنان كه اين قسمتها را در جاى خود ياد خواهيم كرد ، و هنگامى كه درياى روم از درياى محيط در خليج طنجه جدا مىشود و تا اقليم سوم وسعت مىيابد ، در جنوب خليج قطعهء كوچكى از اين بخش باقى ميماند كه در آن شهر طنجه بر ساحل مجمع بحرين ( محل اتصال دو دريا ) ديده مىشود و از آن پس شهر سبته را بر كنار درياى روم مىبينيم و سپس به ترتيب بلاد تيطاوين [ 1 ] و باديس [ 2 ] است ، آنگاه اين دريا بقيهء قسمت خاورى اين بخش را فرا ميگيرد و بسوى اقليم سوم خارج مىشود و بيشتر آباديهاى اين بخش در قسمت شمالى آن و هم در شمال خليج آنست . و همهء اين نواحى از بلاد اندلس باخترى بشمار ميروند و نخستين آنها ميان درياى محيط و درياى روم شهر طريف است كه نزديك جايگاه پيوستگى دو دريا واقع است .
و در خاور آن بر ساحل درياى روم به ترتيب جزيرة الخضراء ( الجزيره ) و مالقه [ 3 ] و منقب [ 4 ] و المريه [ 5 ] ديده مىشود و در زير اينها به سمت باختر و مجاور درياى محيط شهر شريش [ 6 ] و لبلة [ 7 ] است و روبروى آنها در درياى محيط جزيرهء قاديس [ 8 ] واقع است و در خاور شريش و لبلة به ترتيب : اشبيليه [ 9 ] و اسيجه [ 10 ] و قرطبه [ 11 ] و مرتله [ 12 ] و غرناطه [ 13 ] و جيان [ 14 ] و ابِده [ 15 ] و وادياش [ 16 ] و بسطه [ 17 ] واقع است و در پايين طرف مغرب و نزديك درياى محيط شهرهاى شنتمريه [ 18 ] و شلب [ 19 ] ديده مىشود . و در سوى خاورى اين دو شهر بطليوس [ 20 ] و مارده [ 21 ] و يابره [ 22 ] و آنگاه غافق [ 23 ] و ترجاله [ 24 ] و سپس قلعهء رباح [ 25 ] واقع است .
هامش
[ 1 - ) ] « قطاون » در چاپهاى مصر ولى صحيح تيطاوين (Tetouan) است .
[ 2 - ) ] در چاپهاى مصر بغلط « باريس » است .
[ 3 - ) ] مالاگا ،. Malaga[ 4 - ) ] منكب ( چاپهاى مصر ) ، منقب ( چاپ پاريس ) ( بضم م - كسر ك ) ،Almunecar[ 5 - ) ]Almeria[ 6 - ) ]. Xeres[ 7 - ) ] ( بكسر ل نخست - فتح ل دوم )LNiebla[ 8 - ) ]. Cadix[ 9 - ) ]. Seville[ 10 - ) ] ( بكسر همزه - س - فتح ح ). Ecijaدر چاپهاى مصر « استجه » است .
[ 11 - ) ] ( بضم ق - ط - فتح ب ). Cordoue[ 12 - ) ] در چاپهاى مصر و بيروت « مديله » ولى صحيح « مرتله » ( بضم م - كسر - ت - فتح ل مشدد ) است ،. Montilla[ 13 - ) ]. Grenade[ 14 - ) ]. Jaen[ 15 - ) ] ( بضم همزه - كسر ب - فتح د ) و در روض المعطار با باء مشدد است ،. Ubeda[ 16 - ) ]Guadix[ 17 - ) ] ( بفتح ب - ت ). Baza[ 18 - ) ] ( بكسر ش - م - ر - فتح ى )desAlgarves. Sainte - Marie[ 19 - ) ]. Silves[ 20 - ) ] ( بفتح ب - ت ). Badajoz[ 21 - ) ]Merida[ 22 - ) ] « بضم ب » (LEvora). Labora[ 23 - ) ] ( بكسر ف ). Ghafec[ 24 - ) ] ( بضم ت - فتح ل ) (Truxillo)Tordjelaدر چاپهاى مصر بغلط « بزجاله است » .
[ 25 - ) ] « رباح » ( بكسر ر ) صحيح است نه « رياح » .