تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شد الإزار في حط الأوزار عن زوار المزار ( المزارات أو مزارات شيراز ) — صفحة 544

مساهمون:

ص٥٤٤
چون ترجمهء أحوالي كه مؤلّف كتاب حاضر از ملك اسلام جمال الدّين إبراهيم طيبي نموده فقط مشتمل بر فضايل ومناقب أو وعبادت وعدالت أو وساير اعمال وصفات حسنهء اوست واز أمور تاريخي حيات أو وأولاد أو كه قريب سى وپنج سال حاكم وصاحب اختيار مطلق كلّ مملكت فارس وبعضي قسمتهاى عراق عرب بوده‌اند بكلّى خالى وعارى است لهذا ما مناسب دانستيم كه تكميلا للفائدة بعضي معلومات تاريخي راجع بدو وبخاندان أو را كه از كتب مختلفهء تواريخ التقاط نموده‌ايم ذيلا بعنوان ضميمه وتكملهء شرح أحوال أو درج نمائيم : نام ونسب وألقاب كامل صاحب ترجمه ملك اسلام جمال الدّين إبراهيم بن محمّد طيبي مشهور بابن السّوا ملى است ، وأو وأولاد أو چنانكه گفتيم قريب سى وپنج سال از سنهء ششصد ونود ودو إلى سنهء هفتصد وبيست وپنج بتفاريق از جانب سلاطين مغول إيران كيخاتو وبايدو وغازان وأولجايتو وأبو سعيد حكمران جميع اصقاع فارس بوده‌اند برّا وبحرا يعنى هم در خشكى وهم در جزائر خليج فارس وگاه نيز عراق عرب وواسط وبصره نيز علاوهء قلمرو حكومت ايشان ميشده است ، وطيبي بكسر طاء مهمله وسكون ياء مثنّاة تحتانيّه وسپس باء موحّده ودر آخر ياء نسبت منسوب است بطيب بر وزن سيب كه شهركى بوده است ما بين واسط وخوزستان « 1 » بمسافت
هامش
( 1 ) - طيب واقع بوده بمسافت اندكى در جنوب شرقي ( قلعهء بيات ) يا خرابه‌هاى شهر قديم بيات كه نام آن وموقعيت آن در نقشهء بزرگ إيران از آقاى سرتيپ عبد الرزاق خان بغايرى در نواحي جنوبي پشتكوه بكلى نزديك سرحدّ إيران وعراق فعلى در شمال جبل حمرين مثبت است ، در همان نقشه اندكى در جنوب قلعهء مزبور قريب دوازده فرسخ در شمال عماره از نواحي عراق فعلى وقريب بيست ودو فرسخ بخط مستقيم در مغرب دزفول وقريب پنج يا شش فرسخ در شمال شرقي « امام على الشرقي » در خاك عراق رودخانهء ديده ميشود باسم رود تيب ( - طيب ) كه شهرك طيب ( يا تيب ) در كنار آن رود يا بكلى در نزديكيهاى آن واقع بوده است در خاك عراق فعلى نه ظاهرا در خاك إيران ، ووصف رود تيب در كتاب « مرزهاى إيران » تأليف آقاى مهندس محمد على مخبر ص 78 و 122 ونيز در جلد دوم از « جغرافياى مفصل إيران » تأليف آقاى مسعود كيهان ص 39 در هردو مأخذ مزبور در فصل سرحدّات غربى إيران شده است وخود شهرك طيب كه اكنون وجود ندارد در نقشهء دوم ( - نقشهء عراق ) از كتاب « أراضي خلافت شرقيه » تأليف مرحوم لسترنج مرسوم است ودر ص 64 از همان كتاب نيز وصف آن وموقعيت آن شده است ونيز در ص 82 و 241 و 247 باز استطرادا ذكرى از آن شده است ، - واما رود تيب از رودخانه‌هاى سرحدّى إيران وعراق است [ بقيه در ذيل صفحهء بعد ]