رحمت وعاطفت رباني روزگار مىگذاشت ودر احداث ايّام وأضغاث أحلام روزى بشب وشبى بروز مىآورد وبحكم مساعدهء اتفاقات حسنه بر مراقي همم بني آدم ترقى مينمود وبهر خلاصهء امانى كه أمثال خادم را بود بأمداد لطف رباني مىرسيد وبمنصب ومرتبهء كه اهليت آن داشت يا نداشت بخت موافقت مىنمود وللّه في كل قوم يوم ودر ظل دولت پادشاه روى زمين مخدوم ملوك وسلاطين عالم أعز اللّه أنصاره وضاعف اقتداره جملهء اقبال بدست آورد وبأنوار دولت أو سنگ اميدم ياقوت احمر گشت وهر تخمى كه بدست مراد در چمن سعادت پاشيدم شجرهء مفاخر ومعالى ومحطّ مراتب ومآثر گشت ، امّا خادم دولت مست گشت وظن برد كه اعتدال هواء ربيعى از صرصر خزان أيمن شده ماند ويا صبح اعمار را شب آجال در پيش نيست ويا مگر صاف لذات را درد بليّات در عقب نخواهد بود وخبر نداشت كه انّ اللّه يمهل ولا يهمل وبىخبر أزين خبر كه صاحب شرع عليه الصّلوة والسّلام فرمود اتّقوا دعوة المظلوم فانّها لا تردّ وگمان برد كه اين نكات وعيد وكلمات تهديد كه در مضمون مصحف مجيدست منسوخ ومتروك گشته است ولا تحسبنّ اللّه غافلا عمّا يعمل الظالمون وبهيچوقت بر دل وخاطر نمىگذشت كه وسيعلم الّذين ظلموا اىّ منقلب ينقلبون وپيراهن كاغذينشكل كه بحيلهء خواجگى وتكلّف بشرى از عوارض مشتى درويش ساخته بود ودرميان جماعتى أوباش خود را در آن جلوه گرى كرده وبدستارى كه مقنعه بر آن فضل داشت مغرور مانده ومىپنداشت كه باران حوادث جهان وطوفان نوائب زمان را دفع تواند كرد يا تيرى كه مظلومان در وقت سحر بر كمان بيچارگى وتضرّع نهند وبر هدف آه
أَمَّنْ يُجِيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ
اندازند بواسطهء پيراهن دفع تواند نمود والبتّه اين آيت نمىخواند كه
إِنَّ أَخْذَهُ أَلِيمٌ شَدِيدٌ ،
و [ مراعاة ] اين كلمه شما مخدومان بسبب نگاهداشت جاه وصدقهء دولت خداوند جهان واجب دانند « 1 » [ كه ] :
وادّ زكاة الجاه واعلم بانّها * كمثل زكاة المال لا بدّ واجب
وبدين بيچارگى وتضييع عمر وأطفال خرد ودين ودنيا كه خسارت كرده است
هامش
( 1 ) - كذا في الأصل ، معلوم نيست كه فعل « دانند » بصيغهء جمع غايب چگونه فاعل آن ضمير « شما » در سطر قبل بصيغهء جمع مخاطب آمده است ( ؟ ) ،