خواهد بود بمعنى جلالت وبزرگى نه از مادّهء جلا يجلو ناقص واين خلاف صريح جميع نصوص متقدّمهء مورّخين خواهد بود كه همهء آنها بلا استثناء چنانكه ملاحظه شد لقب جلّاء را در مورد پدر صاحب ترجمه از جلا يجلو بمعنى صيقل زدن وجلا دادن تفسير كردهاند نه از جلالت بمعنى بزرگى وعظمت قدر ، مضافا باينكه از مادّه ج ل ل نيز در هيچيك از كتب لغت مطلقا وأصلا مشتقّى بصورت جلّا يا جلّى بفتح جيم والف مقصوره نيامده است بوجه من الوجوه ،
وعلاوة بر نصوص صريحهء مؤلّفين مذكور در فوق خود هيئت كتابت اين كلمه يعنى جلّاء بهمزة بعد از الف در اكثريّت مآخذى كه بنحوى از انحاء ذكرى از صاحب ترجمه كردهاند مانند حلية الأولياء ورسالهء قشيرى وتاريخ بغداد خطيب بغدادي ومنتظم ابن الجوزي وتاريخ يافعى وروض الرّياحين همو ونفحات الانس جامى وطبقات شعرانى وشذرات الذّهب وروضات الجنّات خوانسارى « 1 » كه در جميع اين مآخذ مذكوره بدون استثناء دائما ومطردا آنرا الجلّاء بألف ممدوده « 2 » نوشتهاند قرينهء صريحهء
هامش
( 1 ) - حواله بمجلّد وصفحهء هريك أزين كتب بعد أزين در ضمن تعداد أسامي مآخذ راجع بشرح أحوال صاحب ترجمه مذكور خواهد شد ، -
( 2 ) - واينكه در بعضي از مآخذ مانند تهذيب تاريخ دمشق از ابن عساكر كلمهء الجلّاء در لقب پدر صاحب ترجمه على السّواء گاه بألف ممدوده وگاه بألف مقصوره چاپ شده ودر بعضي ديگر مانند انساب سمعانى وكشف المحجوب وتذكرة الأولياء وسفينة الأولياء وخزينة الأصفياء دائما بألف مقصوره از آن باب است كه رسم الخطّ بعضي از نسخ قديمه چه عربى وچه فارسي آن بوده كه الفات ممدوده را گاه أحيانا وگاه مطردا ( برحسب تفاوت نسخ وسليقهء نسّاخ ) بصورت الف مقصوره مىنوشتهاند باين معنى كه علامت مخصوصهء همزه را كه معمولا بعد از الف ممدوده مىنويسند - يعنى چيزى مانند سر عين بىدائره ( ء ) كه شارح رضى در شرح شافيه آنرا عين بتراء مىنامد يعنى عين دمبريده - بكلّى حذف ميكردهاند مثلا مىنوشتهاند ماورا النهر وأبو العلا المعرّى وجعفر الحذّا بجاى ما وراء النهر وأبو العلاء المعرى وجعفر الحذّاء بخصوص در طىّ عبارات فارسي كه هم اكنون نيز در غير مورد اضافه عموما الفات ممدوده را بدون علامت همزه مىنويسند مانند وزرا وفضلا وشعرا وحكما وسودا وصفرا وزهرا وعذرا وچشم شهلا وگنبد خضرا وغزال رعنا الخ ، ولهذا در كتبي كه از روى آن نوع نسخ چاپ شده است طابعين على العمياء متابعت همان نسخ را كردهاند يعنى برحسب رسم الخط نسخ منقول عنها الغات ممدوده را يا علي السّواء گاه ممدوده وگاه مقصوره در عين همان كتاب واحد چاپ كردهاند يا بطور كلّى تمام الغات ممدوده را مطّردا بصورت الف مقصوره نگاشتهاند ، -