تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شد الإزار في حط الأوزار عن زوار المزار ( المزارات أو مزارات شيراز ) — صفحة 276

مساهمون:

ص٢٧٦
فدفن في محلّه المعروف به « 1 » وقيل كان قبره خافيا ما اطّلعوا عليه حينا حتّى رآه أحد من النّاس يريد عمارة في تلك الأرض فاطّلع على حفير فنظر فيه فرأى رجلا جسيما وسيما طويلا مدفونا مع أسلحته وثيابه وفي يده خاتم نقش عليه اسمه ونسبه فعلموا ذلك وجعلوا تربته مزارا ، ولزيارة تربته اثر ظاهر قد جرّبوها والحلف
هامش
- [ بقيه از صفحه قبل ] تا اينجا صحبت از املاى نام اين قلعه بود امّا موقعيّت آن چون مرحوم فرصت شيرازي در كتاب « آثار عجم » از همه‌كس بهتر وصف مشبع مفيدى أزين قلعه نموده ما بنقل خلاصهء مسطورات وى ذيلا اكتفا ميكنيم ، در ص 416 - 418 از كتاب مزبور متن وحاشية گويد : « قلعهء بندر » قلعهءايست در سمت شرقي شيراز بمسافت كمتر از ميلى وباغ دلگشا در پايهء آن قلعه واقع شده وآن قلعه را قهندز نيز گويند بضمّ قاف وكسر دال وآن معرّب كهن‌دز است بمعنى قلعهء كهن واين اسم عامّ است براي هر قلعهء كهنهء چنانكه در بلاد ديگر هم قلعه‌هائى هست كه آنها را قهندز مينامند ، وقلعهء مذكوره را فهندز بفتح فاء نيز نوشته‌اند ، بهر صورت مانعة الجمع نخواهد بود كه هم قهندز باشد عموما وهم فهندز خصوصا امّا در اين أوقات بقلعه بندر اشتهار دارد وبندر جائى را گويند كه محلّ صدور وورود تجّار باشد وبيشتر لب دريا را گويند ومعروف است كه قلعهء بندر وقتي أطراف آن تا بمسافتى آب بوده كه بكشتى عبور مىنموده‌اند ولى حقيقت آن معلوم فقير نشده [ اين وجه تسميهء قلعهء بندر بكلّى عاميانه وواهى است ومنشأ آن جهل بنام اصلى قديمى اين قلعه است كه چنانكه سابق گفتيم پهندر بوده وسپس بكثرت استعمال پهندر - پندر - بندر شده است - ناشر ] وآن كوهى است طبيعي ارتفاع چندانى ندارد ويكطرف آن دامنه‌دار است ومنتهى بصحرا ميشود وأطراف ديگرش اتّصال بكوه ديگر دارد ولى جوانب آنرا از سنگ وگچ برج‌وبارو ساخته بوده‌اند كه از يورش دشمن مصون ماند ، اكنون از آن سدّها جز آثاري باقي نيست وبر سر آن كوه كه وسط قلعه باشد چاهى است بسيار عميق مربّعا حفر شده كه چهارده ذرع دور دهن آنست وعمق آنرا قريب يكصد ذرع يافتم وآب ندارد واگرچه الحال بىآبست ولى معلوم است كه آب داشته زيرا كه أطراف آن چاه آثار حوض ومنبع كه از صاروج وآجر ساخته بوده‌اند ميباشد ، ونسوان فاحشهء مقصّرهء واجب القتل را در آن برده مىافكنند ، ودو چاه ديگر در آن قلعه هست ولى قطر آنها كمتر است از چاه مذكور » انتهى ، - ومرحوم سر پرسى سايكس انگليسى در سفرنامهء خود موسوم به « ده هزار ميل در إيران » ( ترجمهء فارسي ج 2 ص 162 ) در خصوص اين قلعه گويد : « آثار قلعهء بزرگى نيز موسوم بقلعهء بندر در اين شهر [ يعنى شيراز ] ديده ميشود كه داراى دو چاه عميق سنگ آهكى است وتا اين أواخر هر زنى را كه در حين ارتكاب زنا دستگير ميكردند در يكى از آنها مىافكندند ، اين قلعه محققا قبل از ظهور اسلام بنا شده زيرا حجّاريهاى آن تقريبا نظير حجّاريهاى مرودشت است » ، - ( 1 ) - كذا في ق ب ، م : في المحلّة المعروفة به ،
شد الإزار في حط الأوزار عن زوار المزار ( المزارات أو مزارات شيراز ) — صفحة 276 | أبو القاسم جنيد الشيرازي / محمد قزوينى / اقبال آشتيانى