مبنى بر رمز و لغز است ، و از تأليفات اسطانس : كتاب محاورة اسطانس توهير ملك الهند است .
ذيسموس
از جمله ذيسموس است كه او نيز بمنزلهء اسطانس بود ، و اين كتاب از اوست : كتاب سماه المفاتيح فى الصنعة - مشتمل بر چندين كتاب و رساله ، به ترتيب اول ، دوم ، و سوم ، كه معروف به هفتاد رساله است .
نام فلاسفهء كه در كيميا سخنرانى كردهاند
هرمس . اغاذيمون . انطوس . ملينوس . افلاطن . ذيسموس . اسطوس . ديمقراط .
اسطانس . هرقل . بوروس . ماريه . دساورس . افراغسوس . اسطفانس . اسكندروس .
كيماس . جاماسب . دراسطوس . ارخلاوس . مرقونس . سنقحا . سيماس . روسم . فورس .
سعورس . نالاوس « 1 » . مويانس . سعيدس « 2 » . مهدارس . فرناوارس . مسطيوس . كاهن ارطى .
ارس قسيس . خالد بن يزيد . اصطفن حربى . جابر بن حيان . يحيى بن خالد بن برمك .
خاطف الهذلى افرنجى « 3 » . ذو النون مصرى . سالم بن فروح . ابو عيسى اعور . حسن بن قدامه .
ابو قران بونى . سحاوه « 4 » . رازى . سايح علوى . ابن وحشيه . عزاقرى . و اين نامبردگان را اكسيرساز كامل و تمام گفتهاند . و پس از اينها كسانى كه در پى اين كار رفته ، و از ناتوانى كوتاه آمده ، و بچيزهاى ديگرى جز كيميا دستيابى يافتهاند بسيارند ، و ما پارهء از آنها را در جاى خود ذكر خواهيم كرد . انشاءالله
خالد بن يزيد بن معاويه بن ابو سفيان از مسلمانان نوكار بود
محمد بن اسحاق گويد : كسى كه در بيرون آوردن كتابهاى پيشينيان در صنعت كوشش
هامش
( 1 ) ف ( ديسلاوس ) .
( 2 ) ف ( سفيدس ) .
( 3 ) ف ( خاطف الهندى الافرنجى ) .
( 4 ) ف ( سجاده ) .