پارهء از متكلمان گفتهاند كه يحيى بن خالد برمكى يك نفر را بهندوستان روانه داشت ، تا دواجاتى كه آنجا هست برايش بياورد ، و از مذاهب آنجا شمهء برايش بنويسد ، و آن شخص اين كتاب را تأليف نموده است .
محمد بن اسحاق گويد : در روزگار فرمانفرمائى عرب كسى كه دربارهء هند و جهدى از خود نشان داد ، يحيى بن خالد برمكى ، و گروه برمكيان بود ، ( و احتمال دارد اين حكايت صحيح باشد ، اگر اين را هم بچيزهائى اضافه نمائيم كه از برمكيان ) و اهتمامشان بامور هندوستان ، و خواستن علماء طب و حكيمان آنها ، مىدانيم .
نام جاهائى كه در شهرهاى هند عبادتگاه بود ، و چگونگى آنها و سرگذشت بوداها
« 1 » بزرگترين عبادتگاه در مانكير « 2 » است كه طول آن يك فرسنگ بوده ، و مانكير شهريست كه بلهرا « 3 » در آنجاست . طول اين شهر چهل فرسنگ ، و ساختمانهايش همه از چوب ساج ، و نى و تختههاى گوناگون است ، و گويند مردمانش هزار هزار فيل دارند ، و به اين وسيله كالاها را حمل و نقل مىنمايند ، و در اصطبل پادشاه شصت هزار فيل است . و رختشويان ، و آرايشگران و خياطان يكصد و بيست هزار فيل دارند .
در اين بتخانه تقريبا بيست هزار - بودا - از جواهر گوناگون مانند طلا ، و نقره ، و از آهن ، و مس ، و روى ، و عاج و سنگهائى است كه بر آنها بهترين جواهرات نشانده شده ، و سالى يكمرتبه پادشاه سواره ، يا پياده به اين خانه مىآيد و سواره برمىگردد . و در آنجا بتى
هامش
( 1 ) بدده - بودائيان ، و بد - بودا - معنايش شخصيتى است كه به دنيا آمده ، و ازدواج نكرده ، و نخورده ، و نياشاميده . و پير نشده ، و مرگ ندارد ( ر . ك . ملل و نحل شهرستانى ج 3 - ص 348 ببعد ) .
( 2 ) مانكير -Manyakheta - Le . Mankirمانياختا كه اكنون به آن مالخدMalkhedگويند پايتخت بلهرا ، و در جنوب گلبرگه ( حيدرآباد ) است . ( ر . ك . حدود العالم ترجمه و شرح آقاى مينورسكىMinoreskyبانگليسى ص 238 ) .
( 3 ) بلهرا - نام پادشاهى است كه مانكير را پايتخت خود قرار داده بود ( ر . ك . كتاب و صفحهء نامبرده در بالا ) .