به عربى ، براى محمد بن موسى ، چهار مقاله . كتاب اپيديميا - جالينوس اولى آن را در سه مقاله ، و دومى را در سه مقاله ، و سومى را در شش مقاله ، تفسير نموده ، و از چهارمى و پنجمى و هفتمى تفسيرى ندارد ، و ششمى را در هشت مقاله تفسير نمود كه عيسى بن يحيى آن را به عربى درآورد « 1 » . كتاب الاخلاط . بتفسير جالينوس سه مقاله - و عيسى بن يحيى آن را براى احمد بن موسى به عربى ترجمه كرد . كتاب قاطيطون ، بتفسير جالينوس - سه مقاله ، و حنين آن را براى محمد بن موسى ترجمه كرد . كتاب الماء و الهواء ، بتفسير جالينوس - سه مقاله ، ترجمه اصل متن به عربى از حنين ، و ترجمه تفسير از حبيش بن حسن است . كتاب طبيعة الانسان ، بتفسير جالينوس - سه مقاله ، و حنين اصل متن و عيسى بن يحيى تفسير را به عربى ترجمه كردند « 2 » .
ارجيجانس
پيش از جالينوس بوده ، و جالينوس در كتابهاى خود نامى از وى برده ، و او را مورد تعرض قرار داده است . از كتابهاى اوست : كتاب . . .
جالينوس
پس از ششصد و شصت و پنج سال از بقراط ، جالينوس عرض اندام كرد ، و در دوران خود رياست به او منتهى گرديد و او هشتمين رئيسى است كه اولشان اسقلبيادس مخترع طب بود . معلم جالينوس ارمينس رومى است و از اغلوقن نيز آموخته و به او مقالاتى نوشته ، و ميانشان مناظرههائى بوده است .
جالينوس در مقاله اول كتابش در اخلاق ، محاسن وفادارى ، و خوبى آن را ذكر نموده ، و از گروهى نام برده است كه از گرفتار شدن رئيس خود ، تيرهبخت و رنجور گرديده ، و وقتى كه از آنان خواسته مىشد كه پرده از مساوى و معايب رفقايشان بردارند ، امتناع ورزيده ، و سختترين آزارها و شكنجهها را ، با بردبارى و شكيبائى تحمل نمودند . و اين ماجرا
هامش
( 1 ) در نسخه خطى و چاپى دارد ( فسر ذلك الى العربية عيسى بن يحيى ) و با توجه به ( الى ) كلمه فسر در اينجا همان معناى ترجمه را دارد .
( 2 ) در نسخه خطى و چاپى دارد ( فسر الفص حنين الى العربى ، و التفسير عيسى بن يحيى ) كه در اينجا نيز مراد ترجمه متن از طرف حنين ، و تفسير از طرف عيسى بوده ، و در اقرب - الموارد زير كلمه ( الترجمه ) دارد ( التفسير ) .