ابن ابو عباد
محمد بن عيسى ، مكنى بابو الحسن ، و بيش از اين چيزى از او نمىدانيم . و اين كتاب از اوست : كتاب العمل بذات الشعبتين و غيرها - يك مقاله .
نيريزى
ابو العباس فضل بن حاتم نيريزى ، در علم نجوم ، بويژه در علم هيئت انگشتنما بود ، و اين كتابها از اوست : كتاب الزيج الكبير . كتاب الزيج الصغير . كتاب سمت القبلة . كتاب تفسير كتاب الاربعة لبطلميوس . كتاب احداث الجو . كه براى معتضد تأليف كرد . كتاب البراهين فى تهيئة « 1 » آلات يتبين فيها ابعاد الاشياء .
بتانى
ابو عبد اللّه محمد بن جابر بن سنان رقى ، نژادش از حران « 2 » و صابئى بوده ، و آغاز او برصد كردن ، بنا بگفته جعفر بن زكريا ، كه گويد از خود بتانى پرسيده ، و او در جوابش گفته است : از سال دويست و شصت و چهار شروع و تا سال سيصد و شش ادامه داشته ، و كواكب ثابته را در زيج سال دويست و نود و نه خود ، بثبت رسانده . وى با بنى زيّات از مردم رقه « 3 » براى دادخواهى از ستمهائى كه بر آنها شده بود ببغداد آمده و هنگام مراجعت در قصر الجص « 4 » سال سيصد و هفده وفات يافت و اين كتابها از اوست : كتاب الزيج - دو نسخه است ، اولى ، و دومى ، كه دومى بهتر از اوليست . كتاب معرفة مطالع البروج فيما بين - ارباع الفلك و تصرف رسالته فى تحقيق اقدار الاتصالات . و آن را براى ابو الحسن بن فرات تأليف نمود .
هامش
( 1 ) ف ( و تهيئة ) .
( 2 ) رجوع شود بصفحهء 19 اين كتاب .
( 3 ) رجوع شود بصفحهء 130 اين كتاب .
( 4 ) قصر الجص - قصر بسيار با شكوهى است نزديك بسامراء بالاى هارونى كه معتصم براى خوشگذرانى ساخت . و در همانجاست كه بختيار پسر معز الدوله را ، بامر عمويش عضد - الدولة بقتل رساندند ( معجم البلدان ) .