و ازاينجهت هميشه مىگفت ، بكيفر پيشگوئى درستى كه كرده بودم ، رسيدم . وى بيش از صدسال زندگانى كرد ، و در روز چهارشنبه ، دو شب به آخر ماه رمضان سال دويست و هفتاد و نه ، در واسط « 1 » وفات يافت ، و اين كتابها از اوست : كتاب المدخل الكبير - در هشت فصل . كتاب المدخل الصغير . كتاب زيج الهزارات - در هفتاد « 2 » و اندى باب . كتاب المواليد - الكبير - كه باتمام نرسانده . و آنچه از آن در دست است . . . « 3 » . كتاب هيئة الفلك و اختلاف طلوعه - پنج فصل . كتاب الكدخداء . كتاب الهيلاج . كتاب القرانات - كه بابن بازيار نوشته است . كتاب سنى العالم - ملقب بنكت . كتاب الاختيارات . كتاب الاختيارات على منازل القمر . كتاب الالوف - هشت مقاله . كتاب الطبائع الكبير - در پنج جزء ، كه خود ابو معشر آن را چنين جزوبندى نموده . كتاب السهمين و اعمار الملوك و الدول . كتاب زائرجات و الانتهاءات و الممرات . كتاب اقتران النحسين فى برج السرطان . كتاب الصور و الحكم عليها .
كتاب الصور و الدرج و الحكم عليها . كتاب تحويل سنى المواليد - هشت مقاله . كتاب المزاجات - كه بسيار كمياب بود و بعد پيدا شد . كتاب الانواء . كتاب المسائل - مجموعهايست . كتاب اثبات علم النجوم . كتابى كه موارد آن را جمع كرد و ناتمام گذاشت و قصدش اين بود كه آن را - الكامل - يا - المسائل نامد . كتاب الجمهرة - و در آن گفتههاى ديگران را درباره - مواليد - جمع نموده است . كتاب الاصول - ابو عنبس آن را از خود مىدانست . كتاب تفسير المنامات من النجوم . كتاب القواطع على الهيلاجات . كتاب المواليد الصغير - دو مقاله در سيزده فصل . كتاب زيج القرانات و الاحتراقات . كتاب الاوقات على اثنا عشرية الكواكب .
كتاب السهام - يعنى سهام خوردنيها و پوشاكيها ، و بوئيدنيها ، و ارزانى و گرانى و حكم درباره آنها . كتاب الامطار و الرياح و تغير الاهوية . كتاب طبائع البلدان و تولد الرياح .
كتاب الميل فى تحويل سنى العالم .
و ابو معشر از عبد اللّه بن يحيى برمكى ، و محمد بن جهم برمكى حكايت مىكرد ، و آنها را در دانش برتر از ديگران مىدانست « 4 » .
عبد الله بن مسرور نصرانى
غلام ابو معشر ، و اين كتابها از اوست : كتاب مطرح الشعاع . كتاب تحاويل سنى العالم
هامش
( 1 ) رجوع شود بصفحهء 241 اين كتاب .
( 2 ) ف ( شصت و اندى ) .
( 3 ) ف اشارهء بفاصله و جاى خالى ندارد .
( 4 ) ش - در پاى اين صفحه دارد ( مقابله شد ) .