كتاب التشبيه و التمثيل . كتاب المنتحل من اقاويل المنجمين فى الاخبار و المسائل و المواليد و غيرها .
سهل بن بشر
ابو عثمان سهل بن بشر بن على ، كه وى را هايا يهودى مىگفتند . وى بطاهر بن حسين اعور و بعد بحسن بن سهل خدمت كرده و دانشمند با فضلى بود . اين كتابها از اوست :
كتاب مفاتيح القضاء ، و هو المسائل الصغير . كتاب السهمين . كتاب المواليد الكبير . كتاب تحويل سنى العالم . كتاب المدخل الصغير . كتاب المدخل الكبير . كتاب الهيئة و علم الحساب .
كتاب تحاويل سنى المواليد . كتاب المواليد الصغير . كتاب المسائل الكبير . كتاب الاختيارات .
كتاب الاوقات . كتاب المفتاح . كتاب الامطار و الرياح كتاب المعانى . كتاب الهيلاج و الكدخدا . كتاب الاعتبارات . كتاب الكسوفات . كتاب التركيب . و كتاب بزرگى مشتمل بر سيزده كتاب دارد ، و در آن كتابهاى مهم خود را ذكر ، و آن را كتاب العاشر - ناميده ، و در خراسان تصنيف كرده است . و چنان كه شنيدهام ، روميان كتاب الجبر و المقابله او را گرامى دارند ، و ستايش كنند .
خوارزمى
نامش محمد بن موسى ، از مردم خوارزم « 1 » و در خزانة الحكمه مأمون بوده و از عالمان هيئت بشمار مىرفت . و مردم چه پيش از رصد كواكب و چه پس از آن ، بر زيج اول و دوم وى كه معروف بسند و هند است اتكاء داشتند ، و اين كتابها از اوست : كتاب الزيج - در دو نسخه . اول ، و دوم . كتاب الرخامة . كتاب العمل بالاسطرلاب . كتاب عمل الاسطرلاب .
كتاب التاريخ .
سند بن على يهودى
كنيهاش ابو الطيب ، در ابتداء يهودى بود . و بعد بر دست مأمون اسلام آورده ، و در جرگهء منجمان او درآمد . و كليساى پشت باب الشماسيه « 2 » را ، كه در حريم خانه معز الدوله
هامش
( 1 ) رجوع شود بصفحهء 192 همين كتاب .
( 2 ) باب الشماسيه - محلهايست در بغداد كه در شمال محله رصافه و محله ابو حنيفه بنا شده و باب الشماسيه به آن نسبت داده مىشود . ( دليل خارطة بغداد ص 109 ) .