دريغى نداشته ، و در اين راه بهر گونه سختى تن داد ، و براى دستيابى بعلوم ، اشخاصى را بهزينه خود بروم فرستادند ، و از هر گوشه و كنارى مترجمان را با دادن عطايا و بخششهاى گزاف ، بدور خود جمع كرده ، و چيزهاى شگفتى بخش حكمت را بمنصه ظهور درآوردند . كه بيشترين آن ، در هندسه ، و حيل ، و حركات ، و موسيقى ، و كمترين آن در نجوم بود .
محمد بن موسى در ماه ربيع الآخر سال دويست و پنجاه و نه ، درگذشت . و احمد بن موسى فرزندى بنام مطهر داشت ، كه در ادب كم مايه بود ، و در جرگه نديمان معتضد درآمد .
و اين كتابها را بنو موسى تأليف كردهاند : كتاب بنوسى فى الفرسطون . كتاب الحيل - تأليف احمد بن موسى . كتاب الشكل المدور المستطيل - تأليف حسن بن موسى . كتاب الحركة الفلك الاولى - يك مقاله ، تأليف محمد . كتاب المخروطات . كتاب ثلث . . . تأليف محمد « 1 » . كتاب الشكل الهندسى الذى بيّن جالينوس امره - تأليف محمد . كتاب الجزء - تأليف محمد . كتاب بين فيه بطريق تعليمى و مذهب هندسى انه ليس فى خارج كرة الكواكب الثابتة كرة تاسعة - تأليف احمد بن موسى . كتاب فى اولية العالم . تأليف محمد . كتاب المسألة التى القاها على سند بن على . احمد بن موسى . كتاب على مائية الكلام - يك مقاله ، تأليف محمد ، كتاب مسائل جرت ايضا بين سند و بين احمد . كتاب مساحة الاكر و قسمة الزوايا بثلاثة اقسام متساوية ، و وضع مقدار بين مقدارين ليتوالى على قسمة واحده .
ماهانى
ابو عبد اللّه محمد بن عيسى ، از علماء عدد و مهندسان بود ، و اين كتابها از اوست :
كتاب رسالة فى عروش الكواكب . كتاب رسالة فى النسبة . كتاب فى ستة و عشرين شكلا من المقالة الاولى من اقليدس التى لا يحتاج فى شىء منها الى الخلف .
عباس بن سعيد بن جوهرى
از دسته رصدكنندگان بود ، و هندسه را بيش از ساير علوم مىدانست ، و اين كتابها از اوست : كتاب تفسير كتاب اقليدس . كتاب الاشكال التى زادها فى المقالة الاولى من اقليدس .
ثابت بن قره و پسرانش
ابو الحسن ثابت بن قرة بن مروان بن ثابت بن كرايا بن ابراهيم بن كرايا بن مارينوس
هامش
( 1 ) ف - چون توجهى بنقطه فاصله نداشته بعد از كتاب ثلث علامت استفهام گذاشته است