دوره دقلطيانوس قبطى ، بلكه در آغاز سيصدمين سال پادشاهى او ، زندگانى مىكرد ، و صحيح هم همين است « 1 » .
كتاب حدود اوائل الطبيعيات . كتاب الثمانية عشر مسئلة ، و يحيى نحوى ردى بر آن دارد . كتاب شرح قول فلاطن ان النفس غير مائتة « 2 » سه مقاله . كتاب الثالوجيا يعنى ربوبيت .
كتاب تفسير وصايا فيثاغورس الذهبية - در حدود يكصد ورق ، و سريانى آن ، كه براى دخترش تأليف كرده بود يافت مىشود ، و ثابت سه ورق از آن را ترجمه كرده بود كه از دنيا رفت و ناتمام ماند . كتاب الجواهر العالية - يك مقاله . كتاب برقلس فى الشعر مسائل « 3 » ، و برقلس را ديادوخس ، يعنى عقيب افلاطن نامند . كتاب الحيز الاول . كتاب المسائل الشعر المعضلات . كتاب الجزء الذى لا يتجزى . كتاب فى المثل الذى قاله فلاطن فى كتابه المسمى غورغياس - در سريانى است . كتاب تفسير المقالة العاشرة فى السير . كه سريانى آن در دست است . كتاب برقلس الافلاطونى موسوم - بسطوخوسيس الصغرى . كتاب برقلس فى تفسير فادن فى النفس . بسريانيست ، و ابو على بن زرعه بخش كمى از آن را به عربى درآورده است .
اسكندر افروديسى
در دورهء ملوكالطوائفى ، پس از اسكندر بود ، و جالينوس را ديده و با او معاشرت داشته ، و او را رأس البغل لقب داده ، و در ميانشان كينهها و ستيزههائى بود ، و ما كتابهائى را كه او در شرح كتاب ارسطو داشت ، ضمن اخبار ارسطو ذكر كردهايم . ابو زكريا يحيى بن عدى گويد : من شرح اسكندر را بر تمام كتاب السماع ، و كتاب البرهان ، در ميراث ابراهيم بن عبد اللّه ناقل نصرانى ديدم و هر دو را به يكصد و ده دينار به من عرضه داشتند ، من هم رفتم كه براى يافتن آن دينارها شيوهء به كار برم و همينكه برگشتم ديدم آنها را با كتابهاى ديگر بيك مرد خراسانى بسههزار دينار فروختهاند . و شخص ديگرى غير از او كه مورد اعتماد است به من گفت اين دو كتاب در آستين جا مىگرفت و قابل حمل بود .
ابو زكريا گويد : من از ابراهيم بن عبد اللّه خواهش كرده بودم كه فص سوفسطيقا ، و فص الخطابه ، و فص الشعر ، ترجمهء اسحاق را در پنجاه دينار به من دهد ، و او نفروخت و هنگام مرگ آنها را در آتش انداخت . تأليفات اسكندر : كتاب النفس - يك مقاله . كتاب الرد على جالينوس فى التمكن - يك مقاله . كتاب الاصول العامة - يك مقاله . كتاب عكس المقدمات -
هامش
( 1 ) ف - اين قسمت را ضمن رد يحيى نحوى بر كتاب الثمانية عشر مسئله آورده است .
( 2 ) ف - ( غير مائيه ) ش - بىنقطه و در اخبار الحكماء قفطى - غير مائته - است ( ر . ك .
اخبار الحكماء ص 79 ) .
( 3 ) در ترجمه پس و پيشى در ذكر اين كتاب شده است .