كرد و تا حرف مو - ؟ - « 1 » از آن موجود بوده ، و ابو زكريا يحيى بن عدى ترجمه نموده است .
و حرف نو - ؟ - « 2 » در زبان يونانى بتفسير اسكندر يافت مىشود و تمام اين حروف را اسطاث براى كندى ترجمه نموده ، و سرگذشتى هم دارد . ابو بشر متى مقاله - ل - بتفسير اسكندر را - كه يازدهمين حرف است . به عربى در آورده . و حنين بن اسحاق نيز آن را بسريانى گردانيده ، و ثامسطيوس تفسيرى از مقاله - ل - دارد ، كه ابو بشر متى آن را ترجمه نمود ، و شملى نيز ترجمهء از آن دارد . و اسحاق بن حنين ، چندين مقاله آن را ترجمه كرده ، و سوريانوس ، مقاله - ب - را ، ترجمه نموده ، و عربى آن در دست است . و من اين را به خط يحيى بن عدى در فهرست كتابهايش ديدهام . و از كتابهاى ارسطو ، كه يحيى بن عدى در فهرست كتابهايش ذكر كرده : - كتاب الاخلاق - بتفسير فرفوريوس ، دوازده مقاله . بترجمه اسحاق بن حنين است .
و نزد ابو زكريا چندين مقاله بتفسير ثامسطيوس ، به خط اسحاق بن حنين بود . كه سريانى آن در دست است . كتاب المرآة - ترجمه حجاج بن مطر - كتاب اثولوجيا « 3 » ، و آن را كندى تفسير كرده است .
ثاوفرسطس
يكى از شاگردان ، و پسر خواهر ارسطو ، و از اوصيائى بود كه ارسطو برگزيده و در دار التعليم پس از وفات ارسطو جانشين وى گرديده ، و اين كتابها از اوست :
كتاب النفس - يك مقاله . كتاب الآثار العلوية - يك مقاله . كتاب الادب - يك مقاله . كتاب الحس و المحسوس - چهار مقاله . و ابراهيم بن بكوس ، آن را ترجمه نمود . كتاب مابعدالطبيعه - يك مقاله ، بترجمهء ابو زكريا يحيى بن عدى . كتاب اسباب النبات - بترجمه ابراهيم بن بكوس .
و تفسير بخشى از مقاله اول آن بدست آمده . و به او نسبت دادهاند كه كتاب قاطيغورياس را نيز تفسير كرده است .
ديدوخس برقلس افلاطونى
از مردم اطاطريه « 4 » و يحيى نحوى در مقاله اول از ردى كه بر او دارد گويد : او در
هامش
( 1 و 2 ) حروف يونانى است .
( 3 )Theologie -ربوبيت .
( 4 ) در كتاب تاريخ علوم عقلى در تمدن اسلامى تأليف استاد دكتر صفا ديدخس ، بيزنطى از مردم ليكيه ذكر شده است ( ر . ك . كتاب تاريخ علوم عقلى در تمدن اسلامى ص 101 ) .