روانه دارد تا از علوم باستانى كه در خزائن آنجا بود چيزهائى را انتخاب ، و با خود بياورند .
پادشاه روم ، در ابتدا روى موافقت نشان نداده ، ولى بالاخره پذيرفته و جواب مساعد داد .
و مأمون گروهى را مانند حجاج بن مطر ، و ابن بطريق ، و سلما متصدى بيت الحكمه ، و چند نفر ديگر را بدان سوى روانه داشته ، و آنان نيز چيزهائى انتخاب نموده ، و با خود آوردند كه بامر مأمون همهء آنها ترجمه گرديد . و گويند ، يوحنا بن ماسويه نيز از جمله آن فرستادگان بروم بود .
محمد بن اسحاق گويد : از جمله كسانى كه كوشش و اهتمام زيادى در آوردن كتاب از روم ، داشتند ، محمد ، و احمد ، و حسن فرزندان شاكر منجم بودند كه شرحش خواهد آمد و اينان از بذل مال در اين راه دريغى نكرده ، و حنين بن اسحاق و چند نفر ديگر را بروم فرستاده و آنها كتابهائى شگفتانگيز ، و تصنيفات غريبى را در فلسفه ، و هندسه ، و موسيقى ، و ارثماطيقى « 1 » و طب ، با خود آوردند . و قسطا بن لوقا بعلبكى نيز چيزهائى با خود آورده بود كه پارهء را ترجمه كرده و پارهء را برايش ترجمه كردند .
ابو سليمان منطقى سجستانى گويد : فرزندان منجم ، بگروهى از مترجمان ، چون حنين بن اسحاق ، و حبيش بن حسن ، و ثابت بن قره ، و ديگران ، ماهيانه در حدود پانصد دينار براى ترجمه و اشتغالشان به اين كار مىدادند .
محمد بن اسحاق گويد ، در يك مجلس همگانگى از ابو اسحاق شهرام شنيدم كه مىگفت ، در روم بتكدهايست كه از قديم ساخته شده ، و درى بزرك از دو لنگه آهن دارد كه مانند آن ديده نشده ، و در زمان قديم كه يونانيان ستاره ، و بتپرست بودند ، آن را گرامى داشته ، و در آنجا بدعا و قربانى مشغول مىشدند . من از پادشاه روم درخواست نمودم كه آن را براى من بگشايند ، وى امتناع كرد ، چون از زمان گروش روميان بنصرانيت ، درهاى آن را بسته بودند ، ولى من اصرار ورزيدم . و با نرمى چه بوسيله نامه ، و چه هنگام ملاقات ، شفاها آن درخواست را دنبال نمودم ، تا آنكه قبول نموده و امر كرد آن را براى من بگشايند ، و من ساختمانى ديدم كه از مرمر ، و سنگهاى بزرك رنگارنك بنا گرديده ، و كتيبهها و نقشهاى فراوانى داشت كه در زيبائى مانند آنها ديده و شنيده نشده ، و كتابهائى در آنجا ديدم كه باندازهء بار چندين شتر - و اين جمله را آنقدر افزود تا گفت ، بار هزار شتر بود ، پارهء پوسيده ، و پارهء به حال خود باقيمانده ، و پارهء را هم موريانه خورده بود ، و در آنجا آلات و اسباب شگفتانگيزى براى قربانى ديدم كه از طلاق ، و چيزهاى ظريف ساخته شده بود ، پس از بيرون
هامش
( 1 )Arithmetique -حساب