تربيت كنند ، منصور هم چند نفرى از آنها خريده و دربانى خود را به آنان گذاشت ، و ربيع حاجب يكى از آنان بود .
عيسى بن ابان اين تأليفات را داشت : كتاب الحجج « 1 » . كتاب خبر الواحد . كتاب الجامع . كتاب اثبات القياس . كتاب اجتهاد الرأى .
سفيان بن سحبان
از اصحاب الرأى ، و از فقهاء و متكلمان مرجئه بود . و از كتابهاى اوست : كتاب . . .
قديد بن جعفر
از فقهاء اصحاب الرأى بود ، و از ابو حنيفه آموخته ، و از مرجئه نيز بشمار مىرفت ، در فقه از وى تصنيفاتى نديدهام ، و در كلام اينها را دارد . . .
ابن سماعه
ابو عبد اللّه محمد بن سماعه تميمى ، از محمد بن حسن آموخته ، تأليفات و تصنيفاتى در اصول فقه دارد ، وفاتش در سال دويست و سى و سه بوده ، و در غربى بغداد قضاوت مىنمود ، اين كتابها از اوست : كتاب ادب القاضى . كتاب المحاضر و السجلات . و كتابهائى از محمد بن حسن روايت كرده ، كه در پيش گفتهايم .
جوزجانى
ابو سليمان جوزجانى ، از محمد بن حسن آموخته ، و مرد پارسا و متدين ، و فقيه ، و محدثى بود . و در كوچه اسد منزلى داشت و كتابهاى محمد را بر وى مىخواندند . به خط حجازى خواندم ، در آشوب دورهء امين ، جوزجانى مردى را ديد كه در حال دويدن است ، و مردى هم با شمشير برهنه دنبالش مىدود ، و فرياد مىزند ، او را دستگير كنيد ، مردم آن مرد را گرفتند ، و دنبالكننده رسيده و او را بقتل رسانيد . از آن مردم پرسيد آيا اين مرد را مىشناختيد ، گفتند هيچيك از اين دو نفر را نمىشناسيم ، گفت ، پس مردى را گرفتيد تا كشته شود ، و سوگند ياد نمود كه با آنان در يك جا زندگانى نكند ، و بطاقات عكى رفته ،
هامش
( 1 ) ف ( الحج ) .